Warszawa · pocztówki i historia

Warszawskie atelier i historia portretu CDV

Pionierzy rzemiosła fotograficznego i galeria Jana Mieczkowskiego, 1865–1900

Druga połowa XIX wieku przyniosła w Warszawie rozkwit zawodowej fotografii portretowej, napędzany popularnością formatu Carte de Visite. Warszawiacy masowo portretowali się w luksusowych salonach, wymieniali zdjęciami z rodziną i układali je w ozdobnych albumach.

Zbiór warszawskich fotografii zakładowych w kolekcji Silver & Glass jest zdominowany przez prace Jana Nepomucena Mieczkowskiego (1830–1889), jednego z najbardziej ekskluzywnych rzemieślników w Królestwie Polskim. Trzy karty niżej pochodzą z jego atelier i noszą odręczne dedykacje z epoki.

Portret Weroniki Zawadzkiej — Jan Mieczkowski

DZF:3:11

Datowanie: Klasyczna wizytówka Carte de Visite z adresem atelier na rogu Senatorskiej i Miodowej — wskazuje na warszawski okres działalności Mieczkowskiego.
Awers: Portret Weroniki Zawadzkiej (nazwisko wpisane odręcznie na odwrocie) — kobieta siedząca, ujęta do kolan, dłonie widoczne na kolanach, w ciemnej sukni z koronkowym kołnierzykiem.
Rewers: Nadruk adresowy: „w WARSZAWIE, róg Senatorskiej i Miodowej, Nr 496” (dawny numer hipoteczny, nie numer porządkowy przy ulicy). Pełny odręczny podpis „J. Mieczkowski”, tekst wyłącznie po polsku. Odręczny wpis: „Weronika Zawadzka”.
Historia i kontekst: Jan Mieczkowski (1830–1889) był jednym z najwybitniejszych i najbardziej luksusowych warszawskich fotografów XIX wieku. Jego pracownia zatrudniała ponad 20 pracowników i była synonimem prestiżu — klienci rekrutowali się z arystokracji i dworu carskiego.

Portret małego dziecka

DZF:3:4

Datowanie: Odręczny wpis na rewersie z pełną datą dzienną: „dnia 20 Grudnia 1885 r.”.
Awers: Gabinetowy portret małego dziecka w ciemnej, prążkowanej sukience, siedzącego na kamiennym lub gipsowym cokole — typowym rekwizycie ówczesnego atelier. Kadr prostokątny. Na dole nadruk: „J. Mieczkowski, Warszawa”.
Rewers: Jedyny odręczny tekst to sama data: „dnia 20 Grudnia 1885 r.” — bez towarzyszącej dedykacji.
Historia i kontekst: Portretowanie dzieci w XIX wieku było trudnym wyzwaniem technicznym ze względu na długi czas naświetlania płyt kolodionowych. Wybitne zakłady, takie jak Mieczkowskiego, posiadały specjalne uchwyty podtrzymujące i bogato wyposażone rekwizytornie, by ułatwić pracę z najmłodszymi modelami.

Portret młodego mężczyzny z dedykacją, 1899

DZF:3:7

Datowanie: Odręczny wpis z datą roczną „1899”, widoczną też w tłoczonym ślepym stemplu na dole kartonu — okres, gdy firmę po śmierci założyciela prowadził już jego syn.
Awers: Portret popiersiowy młodego mężczyzny na gładkim studyjnym tle, bez dodatkowych rekwizytów.
Rewers: Secesyjny rewers zdobiony w czerni i szarości (bez złoceń), z osobnym herbem opatrzonym datą 1874 oraz wykazem nagród: „1894 – 12 MÉDAILLES, DONT 5 EN OR ET UN DIPLÔME D'HONNEUR”, a także napisem „PHOTOGRAPHIE DE LA COUR IMPÉRIALE DE RUSSIE”. Adres firmy: „Nowo Miodowa I.”. Długa odręczna dedykacja, datowana 1899.
Historia i kontekst: Po śmierci Jana Mieczkowskiego w 1889 roku w Wiedniu, marka „Jan Mieczkowski” pozostała na tyle rozpoznawalna w Warszawie, że jego syn kontynuował działalność pod tą samą nazwą w nowej siedzibie przy Nowo-Miodowej, dostosowując stylistykę kartonów do secesji.