Zbiór fotografii i pocztówek

Rzeszów

22 obiekty z lat 1875–1967. 12 fotografii z tamtejszych zakładów i 10 pocztówek.

czytaj dalejzwiń

Tytuły, noty i datowania na tej stronie pochodzą wprost z katalogu kolekcji — spisane przy katalogowaniu, do ewidencji, nie pod czytelnika. Maszyna ich nie napisała: wybrała pole, przycięła tytuł i nie dopisała ani słowa.

22kart

44skanów

1875–1967lata

Ta strona pokazuje 22 karty z Rzeszowa, a katalog kolekcji ma ich 51. Różnicę stanowi dorobek atelier „E. Janusz” — 60 widoków miasta i 29 portretów — który ma własny serwis: edwardjanusz.pl. Nie dublujemy go tutaj.

Teksty kart pochodzą wprost z katalogu kolekcji. Datowania powtarzają jego zapis razem z zastrzeżeniami — tam, gdzie katalog nie rozstrzyga, karta mówi o tym tym samym słowem. Klik w skan otwiera powiększenie z odwrociem.

Widok Rzeszowa (panorama, winieta); wczesna (~1905–1910)

Nakładca nieoznaczony·ok. 1905–1910

Wczesna panorama Rzeszowa w owalnej winiecie — dachy i zabudowa miasta w ujęciu ogólnym, bez wyróżnionego zabytku. Rewers z napisem „Pocztówka.” i resztką stopki „…R. Naśladownictwo zastrzeżone” ma jeszcze wczesny układ, co datuje kartę na pierwsze lata XX wieku. Uwaga na stan: to najbardziej zniszczony egzemplarz w tej części zbioru — górna krawędź ma ubytki papieru i wykruszenia po obu stronach, są zacieki, różowe plamy i foxing.

więcejzwiń

PT:5:47 · pocztówka (autotypia, widok ogólny/panorama), nieobiegowa

Most na Wisłoku (stalowy most kratownicowy, sztafaż); nakł. L.A.R. (nr 7589); OBIEGOWA do Wiednia (1908)

Nakład L.A.R.·obieg 1 VII 1908

Stalowy most kratownicowy na Wisłoku w Rzeszowie, a na przedpolu grupa ludzi i zaprzęgi. To ten sam most, który zakład Janusza sfotografował całym i który wycofujący się Rosjanie wysadzili 19 maja 1915 roku — tu jeszcze stoi. Druk w zielono-niebieskiej toncie, nakład L.A.R., numer 7589. Kartę wysłano 1 lipca 1908 roku do Wiednia, na Gymnasiumgasse 27; tekst nie zmieścił się na rewersie i wszedł na margines awersu.

więcejzwiń

PT:5:52 · pocztówka (druk, widok mostu/infrastruktura), OBIEGOWA

Rynek (Ringplatz); widok z pierzejami i ratuszem, sztafaż targowy

Nakładca nieoznaczony·ok. 1910–1920

Rynek w Rzeszowie z wieżą ratusza i pierzejami kamienic, ożywiony sztafażem: wozy, przechodnie, drzewa na płycie placu. Nadruk jest dwujęzyczny — „Rzeszów. Rynek — Ringplatz.” — co samo w sobie datuje kartę na czasy austriackie. Druk w technice autotypii, nakładca nieczytelny. Rewers podzielony i czysty, z ołówkowymi zapiskami dawnych właścicieli.

więcejzwiń

PT:5:45 · pocztówka (autotypia, widok rynku), nieobiegowa

Ulica 3-go Maja (pierzeja z okazałym gmachem o strzelistych sterczynach); nakł. B.W.L., Rzeszów; nieobiegowa (~1915)

Nakład B.W.L., Rzeszów — nowy nakładca·ok. 1910–1915

Ulica 3-go Maja w Rzeszowie z okazałym gmachem o neogotyckich sterczynach i stopniowanym szczycie — tym samym, który mamy na kartach zakładu Janusza jako Kasę Oszczędności. Przed nim ogród ze strzyżoną zielenią i parasolami, przechodnie. Nadruk dwujęzyczny „Rzeszów. Ulica 3-go Maja — 3. Maigasse.”, nakład B.W.L. w Rzeszowie. Rewers czysty, z ołówkową datą 1915.

więcejzwiń

PT:5:48 · pocztówka (autotypia, widok ulicy), nieobiegowa

Most na Wisłoku (stalowy most kratownicowy); nakł. L.A.R. (nr 3305); OBIEGOWA (Rzeszów→Grzegórzki k. Krakowa, 1912)

Nakład L.A.R.·obieg 17 X 1912

Druk: stalowy most kratownicowy na Wisłoku w Rzeszowie ze sztafażem — ten sam widok co PT:5:52. Awers gęsto zapisany (polska korespondencja). Rewers „Pocztówka.”, austriacki znaczek 5 h, datownik „RZESZÓW”, korespondencja polska datowana „Rzeszów d. 17/X 12”, adres „Wielmożna Marya Scherzówna, Grzegórzki (ad Kraków), l. 26 I. p.”; stopka „Nakł. L.A.R. Naśladownictwo zastrzeżone. 1911/12”, nr „3305”.

więcejzwiń

PT:5:53 · pocztówka (druk, widok mostu/infrastruktura), OBIEGOWA

portret mężczyzny (Bronisław …)

Zakład fotograficzny Z.J. Staszczakówny, Rzeszów·1924

Fotografia (odbitka na papierze pocztówkowym, z podziałką adresową na rewersie) z rzeszowskiego „Zakładu fotograficznego Z.J. Staszczakówny” (rewersowy stempel: „Rzeszów, vis-à-vis Plebanji”). Popiersiowy portret mężczyzny w jasnej marynarce, białej koszuli i prążkowanej muszce, z retuszowanym tłem. Rewers z odręcznym atramentowym dopiskiem: imię „Bronisław …” (nazwisko do odczytania) oraz „Rzeszów w sierpniu 1924” — pozycja zidentyfikowana i datowana. Zakład prowadzony przez kobietę (Staszczakówna) — element historii rzeszowskiej fotografii.

więcejzwiń

DZF:5:19 · fotografia (odbitka na papierze pocztówkowym)

Ulica 3 Maja (kamienice porośnięte winobluszczem)

fot. M. Petruszka; Biuro Wydawnicze „RUCH”, Foto-Ruch Jasło·lata 60. XX w.

Ulica 3 Maja w Rzeszowie: kamienice porośnięte winobluszczem, narożna wieżyczka, przechodnie w modzie lat sześćdziesiątych. Zdjęcie M. Petruszki, wydanie „RUCH”, wykonanie „Foto-Ruch” w Jaśle. Kartę wysłano do Szczecina — tekst zaczyna się od „Pozdrowienia z Rzeszowa”, a znaczek jest ten sam czterdziestogroszowy z serii „Mazury”, co na karcie obok.

więcejzwiń

PT:5:50 · pocztówka (druk, fotografia, powojenna PRL), OBIEGOWA

ul. 3-go Maja, Dzwonnica Kościoła Farnego

fot. G. Russ; PTTK, Zakłady Wytwórcze Fotowidokówek w Jaśle·lata 60. XX w.

Ulica 3-go Maja z dzwonnicą kościoła farnego, pierzeją, przechodniami i rowerami — Rzeszów lat sześćdziesiątych w zwykły dzień. Zdjęcie G. Russa, wykonanie zakładu PTTK w Jaśle. Rewers czysty, z ceną: złotówka czterdzieści plus dwadzieścia groszy na Społeczny Fundusz Odbudowy Stolicy.

więcejzwiń

PT:5:51 · pocztówka (druk, fotografia, powojenna PRL), nieobiegowa

Ulica 3 Maja (kościół farny)

fot. L. Święcki; Biuro Wydawnicze „RUCH”, PTTK, Zakłady Wytwórcze Fotowidokówek w Jaśle·obieg 9 III 1961; OBIEGOWA

Ulica 3 Maja z dwiema wieżami kościoła farnego, pierzeją przystrojoną flagami i przechodniami w strojach z początku lat sześćdziesiątych; nad ulicą baner. Zdjęcie L. Święckiego, wydanie „RUCH” i PTTK w Jaśle. Karta obiegła 9 marca 1961 roku — nadana w Cisnej w Bieszczadach, ze znaczkiem „MAZURY 40 gr”, do Szczecina.

więcejzwiń

PT:5:49 · pocztówka (druk, fotografia, powojenna PRL), OBIEGOWA

Ulica 3 Maja (kościół farny, kamienice)

fot. M. Petruszka; Biuro Wydawnicze „RUCH”, Wytwórczy „Foto-Ruch” Jasło·obieg 4 III 1966

Ulica 3 Maja w Rzeszowie: pierzeja kamienic porośniętych winobluszczem, w głębi bryła kościoła farnego z wieżą, przechodnie. Zdjęcie M. Petruszki, wydanie Biura Wydawniczego „RUCH”, wykonanie „Foto-Ruch” w Jaśle. Karta obiegła 4 marca 1966 roku, ze znaczkiem czterdziestogroszowym z różą Monique. Jedna z trzech kart tej samej ulicy z lat sześćdziesiątych w tym zbiorze — razem pokazują, jak wtedy wyglądał główny deptak miasta.

więcejzwiń

PT:5:46 · pocztówka (druk, fotografia, powojenna PRL), OBIEGOWA

fragment zamku (baszta/wieża z XVII w.)

fot. Z. Postępski; Biuro Wydawnicze „RUCH”, wyk. PTTK Zakład Wytwórczy w Jaśle·druk 1967

Wieża dawnego zamku obronnego w Rzeszowie, widziana przez bezlistne drzewa. Karta powojenna: zdjęcie Z. Postępskiego, wydana w 1967 roku przez Biuro Wydawnicze „RUCH”, wykonana w zakładzie PTTK w Jaśle, w nakładzie 5100 egzemplarzy, po złotówkę siedemdziesiąt plus dwadzieścia groszy na Społeczny Fundusz Odbudowy Stolicy. Rewers czysty.

więcejzwiń

PT:5:43 · pocztówka (druk, fotografia, powojenna PRL)

portret młodej kobiety w owalnej winiecie

Józef Zajączkowski, Rzeszów·ok. 1875–1885

Fotografia wizytowa (carte de visite) z rzeszowskiego zakładu Józefa Zajączkowskiego (ul. Głogowska No 302 — ta sama posesja co ul. Sandomierska 302). Popiersiowy portret młodej kobiety w owalnej winiecie: upięte włosy, ciemna suknia z koronkowym żabotem, ciemną kokardą i broszką-medalionem na aksamitce pod szyją, z kolczykami. Awers sygnowany drukiem „J. Zajączkowski”; pod winietą odręczny dopisek (prawdopodobnie niemiecki) — nieczytelny. Rewers ozdobny z alegoryczną postacią (muza fotografii): „Zakład fotograficzny J. Zajączkowskiego w Rzeszowie, ul. głogowska No 302”. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:5:16 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

całopostaciowy portret mężczyzny w czapce polowej („Onkel Anton”)

Józef Zajączkowski, Rzeszów·ok. 1875–1884

Fotografia wizytowa (carte de visite) z rzeszowskiego zakładu Józefa Zajączkowskiego. Całopostaciowy portret stojącego mężczyzny z bokobrodami, w cywilnej marynarce, jednak w wojskowej czapce polowej (furażerce) z bączkiem/kokardą, z cienką laseczką (szpicrutą?) w dłoni, na tle malowanej dekoracji z balustradą i schodami. Awers sygnowany drukiem „J. Zajączkowski”, z odręcznym dopiskiem atramentem „Onkel Anton” (wuj Anton) — osoba zidentyfikowana z relacji rodzinnej. Rewers czerwony (różowo-ceglasty) z puttami obsługującymi aparat fotograficzny: „Zakład fotograficzny J. Zajączkowskiego w Rzeszowie”.

więcejzwiń

DZF:5:17 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

portret młodego mężczyzny z bródką

Józef Zajączkowski, Rzeszów·ok. 1875–1885

Fotografia wizytowa (carte de visite) z rzeszowskiego zakładu Józefa Zajączkowskiego (ul. Sandomierska No 302 — ta sama posesja, którą w 1886 r. przejął Edward Janusz). Popiersiowy portret młodego mężczyzny o falujących włosach, z wąsem i bródką, w dwurzędowym surducie z szerokimi klapami i jasnym, wiązanym fularem. Awers sygnowany drukiem „J. Zajączkowski”. Rewers złocony, ozdobny: „Zakład fotograficzny J. Zajączkowskiego w Rzeszowie, ulica sandomiérska No 302”. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:5:20 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

portret kobiety z niemowlęciem

Józef Zajączkowski, Rzeszów·ok. 1878–1886

Fotografia wizytowa (carte de visite) z rzeszowskiego zakładu Józefa Zajączkowskiego (pierwszy stały zakład fotograficzny w Rzeszowie, 1864–1886, przy ul. Sandomierskiej/Głogowskiej, posesja 302). Siedząca młoda kobieta w ciemnej sukni z białym, marszczonym kołnierzykiem, trzymająca na kolanach niemowlę w białej sukience (portret matki z dzieckiem). Awers sygnowany drukiem „J. Zajączkowski”. Rewers ozdobny: „Fotografował J. Zajączkowski z Rzeszowa”, litografia Bernhard Wachtl, Wien. Osoby niezidentyfikowane.

więcejzwiń

DZF:5:15 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

portret młodego mężczyzny przy pieńku brzozowym

Józef Zajączkowski, Rzeszów·ok. 1878–1886

Fotografia wizytowa (carte de visite) z rzeszowskiego zakładu Józefa Zajączkowskiego. Ujęcie w trzech czwartych postaci: młody mężczyzna z wąsem, w ciemnym surducie z kamizelką i zegarkową dewizką, wspiera dłoń o stylizowany „pieniek brzozowy” (typowy rekwizyt atelierowy), na tle malowanej dekoracji pejzażowej. Awers sygnowany drukiem „J. Zajączkowski”. Rewers ozdobny „Fotografował J. Zajączkowski z Rzeszowa”, litografia Bernhard Wachtl, Wien. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:5:18 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

portret młodego mężczyzny z wąsem

S. Spritzer, Rzeszów·ok. 1906–1918

Fotografia gabinetowa z rzeszowskiego „Zakładu artystyczno-fotograficznego S. Spritzera” (ul. Trzeciego Maja 3, czynny od 1906 r.). Popiersiowy portret młodego mężczyzny o falującej fryzurze, z wąsem, w ciemnej marynarce, wysokim białym kołnierzyku i ciemnej muszce; na piersi widoczny zwisający krzyżyk (dewocjonalium). Awers sygnowany „S. Spritzer — Rzeszów, ul. 3 Maja”. Rewers niebieski, ozdobny: dwa herbowe medaliony (jeden z literą „S”), „Zakład art. Fotograficzny S. Spritzera w Rzeszowie, ul. Trzeciego Maja 3, Klisze przechowują się”. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:5:9 · fotografia gabinetowa

portret chłopca w mundurku gimnazjalnym

Zakład artystyczno-fotograficzny „Rembrandt”·ok. 1910–1925

Fotografia gabinetowa z rzeszowskiego „Zakładu artystyczno-fotograficznego Rembrandt” (właśc. B. Bressner, ul. Kościuszki). Popiersiowy portret chłopca o krótko strzyżonych włosach, w ciemnym, dwurzędowym mundurku ze stójką i jasnymi wypustkami oraz patką (naszywką) na kołnierzu — najprawdopodobniej mundurek gimnazjalny. Awers sygnowany „REMBRANDT — RZESZÓW” z herbową winietą. Rewers ozdobny „Zakład art. fotograficzny Rembrandt, Rzeszów, ul. Kościuszki”, litografia B. Wachtl, Wien, „Klisze przechowują się”. Osoba niezidentyfikowana; typ mundurka (szkoła) do potwierdzenia.

więcejzwiń

DZF:5:1 · fotografia gabinetowa

portret chłopca w białym stroju z książeczką (I Komunia?)

S. Spritzer, Rzeszów·ok. 1910–1920

Fotografia gabinetowa z rzeszowskiego zakładu S. Spritzera (ul. Trzeciego Maja 3). Całopostaciowy portret chłopca w białym stroju (marynarka z dużym, wykładanym kołnierzem i pumpy/spodnie do kolan), w ciemnych pończochach i sznurowanych trzewikach; w dłoni trzyma małą książeczkę (modlitewnik?), przy szyi kwiatek/gałązka. Chłopiec stoi między białymi, secesyjnymi meblami (taboret i fotel). Zestaw (biały strój, książeczka, kwiat) sugeruje portret pierwszokomunijny — do potwierdzenia. Awers sygnowany „S. Spritzer — Rzeszów”, z orłem cesarskim. Rewers ozdobny „Zakład art. Fotograficzny S. Spritzera w Rzeszowie, ul. Trzeciego Maja 3, Klisze przechowują się”. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:5:13 · fotografia gabinetowa

portret oficera austro-węgierskiego z szablą (dedykacja „Ljubica”)

S. Spritzer, Rzeszów·ok. 1914–1918

Fotografia w wąskim formacie panelowym z rzeszowskiego zakładu S. Spritzera (ul. Trzeciego Maja 3). Ujęcie w trzech czwartych postaci: młody oficer w jasnej (szarawej) bluzie polowej armii austro-węgierskiej ze stójką i sześcioma guzikami, z jedną sześcioramienną gwiazdką na patce kołnierza (ranga Leutnant/podporucznik), trzymający oburącz szablę oficerską z temblakiem, drugą dłonią wsparty o stolik. Awers sygnowany „S. Spritzer — Rzeszów, ul. 3 Maja”. Rewers z niemieckojęzyczną dedykacją atramentem: „Der braven Ljubica zur freundlichen Erinnerung” (dzielnej Ljubicy na miłą pamiątkę), zakończoną podpisem „…hofer, Lt.” (Leutnant) — nazwisko do odczytania/potwierdzenia.

więcejzwiń

DZF:5:7 · fotografia (format panelowy / wąska karta gabinetowa)

podwójny portret kobiety z dziewczynką

S. Spritzer, Rzeszów·ok. 1915–1925

Fotografia gabinetowa z rzeszowskiego zakładu S. Spritzera (ul. Trzeciego Maja 3). Podwójny portret: siedząca kobieta w ciemnej sukni, obejmowana od tyłu przez stojącą dziewczynkę (prawdopodobnie córkę) z białym futrzanym boa/stołą, splecione dłonie na ramieniu kobiety — czuły portret rodzinny na miękko retuszowanym tle. Awers sygnowany „S. Spritzer — Rzeszów”. Rewers ozdobny „Zakład art. Fotograficzny S. Spritzera w Rzeszowie, ul. Trzeciego Maja 3”, litografia Bernh. Wachtl, Wien. Osoby niezidentyfikowane.

więcejzwiń

DZF:5:10 · fotografia gabinetowa

dziecko w kontusiku z szabelką (kostium narodowy)

S. Spritzer, Rzeszów·1918

Fotografia gabinetowa z rzeszowskiego „Zakładu artystyczno-fotograficznego S. Spritzera” (ul. Trzeciego Maja 3; zakład czynny od 1906 r.). Małe dziecko stoi na ozdobnym, metalowym (kutym) krześle, ubrane w biały kontusik z czarnymi pętlicami/frędzlami, przepasane skórzanym pasem z ładownicą, z dziecięcą szabelką — polski strój narodowy (kontusik) w wersji dziecięcej. Awers sygnowany „S. Spritzer — Rzeszów, ul. 3 Maja”. Rewers gęsto zapisany odręcznym wierszem-dedykacją („Brzdączkowi poświęca ciocia Władka…”), z lokalizacją i datą „Charlottenburg-Berlin 4.9.18” (4 września 1918), nad nadrukiem zakładu „S. Spritzera w Rzeszowie, Trzeciego Maja 3”. Model niezidentyfikowany z nazwiska (pieszczotliwie „Brzdączek”).

więcejzwiń

DZF:5:5 · fotografia gabinetowa