Jedno miasto, wysyłane pocztą
przez pół wieku.

↻Odwrocie

Styczeń 1898 i trzy galicyjskie stemple

J. F. Fischer, Linia A-B·14 stycznia 1898

Podłużne ujęcie Sukiennic z handlem i tłumem, nakładem J. F. Fischera — adres firmy, Linia A-B, to pierzeja samego Rynku, kilkadziesiąt kroków od fotografowanego budynku. Karta poszła do Lwowa już w styczniu 1898: znaczek 2 halerze, rewers niepodzielony i komplet datowników Kraków, Lwów, Podzamcze-Lemberg. Jedna z najwcześniejszych dat w zbiorze.

więcejzwiń

PT:3:33 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony, Karta korespondencyjna), obiegowa (do Lwowa)

↻Odwrocie

Pozdrowienia z Grand Hôtelu do Wiednia

Römmler & Jonas, Drezno·ok. 1898–1900

Sukiennice od strony Rynku, wokół nich handel, studnia i naprawdę spory tłum — druk renomowanej drezdeńskiej oficyny światłodrukowej, sygnowany w stopce „R. & J. D.”. Na awersie niemieckie pozdrowienia z „Grand Hôtel Krakau” i zbiorcze „Grüße alle”; adresatka, Frau Fanni Eugens, odebrała kartę w Wiedniu. Rewers jeszcze niepodzielony.

więcejzwiń

PT:3:38 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony), obiegowa (do Wiednia)

↻Odwrocie

Mariacki w służbie mydła Schichta

Schicht (karta reklamowa), druk Ernst Rennert, Aussig·ok. 1898–1905

Autotypia z Mariackim, dorożkami i ruchem na Rynku, a pod widokiem zdanie nie o kościele, lecz o praniu — prośba, by wypróbować mydło „Schicht’s Bleich-Seife”. Krakowski zabytek wypożyczyła tu czeska fabryka z Aussig, druk wykonał Ernst Rennert. Rewers jeszcze niepodzielony, z nagłówkiem „Post-Karte”, i całkiem czysty.

więcejzwiń

PT:3:72 · pocztówka reklamowa (druk, rewers niepodzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Barbakan w serii „Aus aller Welt”

Schicht (karta reklamowa), druk Ernst Rennert, Aussig·ok. 1898–1905

Druga reklamówka mydła Schicht w tym zbiorze — po Mariackim (:72) przyszła kolej na Rondel i Bramę Floriańską, opisane po niemiecku jako „Krakau. Rondell und Florianer Thor.”. Kraków trafił tu do ogólnoświatowej serii „Aus aller Welt”, rozdawanej jako zachęta do kupna wybielacza. Rewers niepodzielony, wciąż „Correspondenz-Karte”, nieużywany.

więcejzwiń

PT:3:79 · pocztówka reklamowa (druk, rewers niepodzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Trzy widoki w błękicie, oprawa kwiatowa

St. A. Krzyżanowski, Kraków·ok. 1898–1902

Kopiec Kościuszki, Sukiennice i Rynek z Mariackim, wszystkie utrzymane w jednym błękicie i wpisane w kwiatowy ornament. Nakład krakowskiej księgarni St. A. Krzyżanowskiego, rewers jeszcze niepodzielony. Narożniki mają zaplamienia, ale karta nigdy nie trafiła do obiegu; rok wydania trzeba będzie zawęzić.

więcejzwiń

PT:4:3 · pocztówka (litografia barwna, wielowidokowa, secesja), nieobiegowa

↻Odwrocie

Do Nyitry, na Węgry

Salon Malarzy Polskich·ok. 1899

Winietowa fotografia zamku i katedry z trójjęzycznym podpisem — polskim, niemieckim i francuskim. Znaczek za 2 krajcary i stempel „KRAKAU” datują kartę na sam koniec XIX wieku; adresatka mieszkała w węgierskiej Nyitrze (dziś słowacka Nitra) — jedna z najdalej podróżujących kart w tym zbiorze.

więcejzwiń

PT:3:13 · pocztówka fotograficzna, obiegowa

↻Odwrocie

Do Emila w Morawach, 31 marca 1899

Salon Malarzy Polskich·31 marca 1899

Klasztor Norbertanek na Zwierzyńcu, nad Wisłą — ale najciekawsze jest to, co napisano na odwrocie. Krótka niemiecka wiadomość „Lieber Emil!” z dokładną datą 31 marca 1899 roku, zaadresowana do Emila Winkelmanna w morawskim Nový Jičín. Najstarsza precyzyjnie datowana karta w tym zbiorze.

więcejzwiń

PT:3:14 · pocztówka fotograficzna, obiegowa

↻Odwrocie

Rycerz i księżyc nad Bramą Floriańską

Salon Malarzy Polskich·ok. 1899

Nocna scena widziana przez arkadę Bramy Floriańskiej, a obok niej rycerz z tarczą i Orłem — barwna litografia z trójjęzycznym nadrukiem. Wiadomość musiała zmieścić się na awersie, bo rewers jest jeszcze niepodzielony, przeznaczony wyłącznie na adres. Znaczek 2 krajcary osadza obieg przed reformą walutową 1900, a adresat — Emil Winkelmann z Neutitschein — powtarza się na karcie :14.

więcejzwiń

PT:3:21 · pocztówka (litografia barwna, kompozycja artystyczna, rewers niepodzielony, Correspondenz-Karte 2 kr.), obiegowa (na Morawy)

↻Odwrocie

Do Budapesztu, listopad 1899

Salon Malarzy Polskich·1899

Winieta z Rynkiem, wieżą ratuszową i Sukiennicami, podpisana w trzech językach — jeden z najwcześniejszych typów w tym zbiorze. Znaczek 2 krajcary i niepodzielony rewers to sygnatura końca lat dziewięćdziesiątych; datownik przybycia Budapest 21 XI 1899 zamyka datowanie. Wchodzi w klaster wczesnych obiegówek Salonu razem z :13, :21 i :23.

więcejzwiń

PT:3:27 · pocztówka (światłodruk, winieta, rewers niepodzielony, Karta korespondencyjna 2 kr.), obiegowa (do Budapesztu)

↻Odwrocie

Attyka od strony południowej

nakładca nieustalony·ok. 1899–1902

Sukiennice od południa, z attyką i wieżyczkami, i ledwie kilkoma przechodniami — ujęcie rzadsze niż obowiązkowy front od Rynku. Nadruk dwujęzyczny, „Sukiennice, strona południowa — Tuchhalle (Südseite)”. Niepodzielony rewers wskazuje na przełom wieków, ale poza numerem 1029 nic nie zdradza nakładcy; karta nigdy nie była w obiegu.

więcejzwiń

PT:3:35 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Winieta sprzed podzielonego rewersu

Księgarnia D. E. Friedleina, Kraków·ok. 1899–1903

Światłodruk w formie winiety, z rozmytymi krawędziami obrazu — moda najwcześniejszych pocztówek. W kadrze Sukiennice, wieża ratuszowa, drzewa i kilku przechodniów. Rewers niepodzielony, z nagłówkiem po polsku, niemiecku i ukraińsku („Карта кореспонденційна”). Dokładny rok pozostaje nieustalony.

więcejzwiń

PT:3:52 · pocztówka (światłodruk, winieta, rewers niepodzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Dorożka pod arkadami, Mariacki w głębi

Księgarnia D. E. Friedleina, Kraków·ok. 1899–1903

Ten sam chwyt kompozycyjny co na karcie Salonu Malarzy Polskich z 1904 roku — kolumny arkad na pierwszym planie, wieże Mariackiego w głębi — tyle że w wykonaniu renomowanej krakowskiej księgarni Friedleina. Na bruku dorożka. Rewers niepodzielony i trójjęzyczny, czysty: karta nie poszła pocztą.

więcejzwiń

PT:3:56 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Ołtarz Stwosza do kleryka w Innsbrucku

druk sygnowany „L. S. D.”·ok. 1899–1901

Nastawa Wielkiego Ołtarza Wita Stwosza z otwartymi skrzydłami, opisana czerwienią po polsku, francusku i niemiecku, w meandrowej bordiurze. Adresat wart uwagi: kleryk Stanisław Rospond w Konwikcie Teologicznym w Innsbrucku — możliwe, że późniejszy biskup pomocniczy krakowski, czego nie udało się potwierdzić. Wiadomość, jak przed podziałem rewersu, zmieściła się na awersie.

więcejzwiń

PT:4:4 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony), obiegowa

↻Odwrocie

Brama Floriańska wydana w Petersburgu

Wspólnota Św. Eugenii, Petersburg·ok. 1900–1904

Brama Floriańska z dwujęzycznym, rosyjsko-polskim podpisem — wydawcą nie jest krakowska drukarnia, lecz petersburska Wspólnota Świętej Eugenii, dobroczynna organizacja Czerwonego Krzyża, która sprzedawała takie widokówki na cele charytatywne. Nietypowy trop w zbiorze zdominowanym przez lokalnych wydawców.

więcejzwiń

PT:3:19 · pocztówka fotograficzna

↻Odwrocie

Miejsce na datę pod wieżą ratuszową

nakładca nieustalony·ok. 1900–1905

Barwiona litografia z wieżą ratuszową, Sukiennicami i pojedynczym drzewem, ale najciekawszy jest nadruk: „Kraków, dnia [___]”, jakby karta miała służyć raczej jako blankiet notatki niż widokówka. Wielojęzyczny, niepodzielony rewers sytuuje ją przed około 1905 rokiem; nakładcy nie da się na razie wskazać. Nigdy nie wysłana — por. obiegową :23 z tą samą wieżą.

więcejzwiń

PT:3:24 · pocztówka (litografia barwiona, rewers niepodzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Barbakan w reklamie cykorii Francka

Heinrich Franck Söhne, karta reklamowa·ok. 1900–1905

Barbakan i Brama Floriańska podpisane po czesku — „Krakov: Rundel a Floriánská brána” — a w poprzek widoku czerwony apel, by spróbować prawdziwego dodatku „Franckova” do kawy, w drewnianych skrzyneczkach. Reklamówka cykoriowa przygotowana na rynek czeski, z niepodzielonym rewersem. Otwiera w zbiorze wątek Francka obok kart Piaseckiego :12 i :20.

więcejzwiń

PT:3:41 · pocztówka reklamowa (druk), rewers niepodzielony, nieobiegowa

↻Odwrocie

Ratusz w akwareli, nakład Tondosa

Nakład St. Tondosa, Kraków·ok. 1900–1905

Reprodukcja akwareli: wieża ratuszowa, kobiety w kapeluszach, młode drzewko przy placu. Autorstwo obrazu przypisuje się Stanisławowi Tondosowi, malarzowi krakowskich wedut, ale pewności nie ma. Niepodzielony rewers z nagłówkiem m.in. po węgiersku („Levelező-Lap”) to typ galicyjski sprzed około 1905 roku.

więcejzwiń

PT:3:58 · pocztówka (reprodukcja akwareli, rewers niepodzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Trzy kopiejki na karcie galicyjskiej

Salon Malarzy Polskich·karta 1900, obieg ok. 1902–1906

Mariacki od strony Rynku, z Sukiennicami i przechodniami, opisany po polsku, niemiecku i francusku. Karta powstała w Krakowie w 1900 roku, ale ofrankowano ją rosyjskim znaczkiem 3 kopiejek i ostemplowano w zaborze rosyjskim — wiadomość napisano po polsku. Dokładna data obiegu pozostaje nieustalona.

więcejzwiń

PT:3:71 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony), obiegowa (frankatura rosyjska)

↻Odwrocie

Dwa medaliony w kwiatowej oprawie

Salon Malarzy Polskich·ok. 1900–1905

Rondel z Bramą Floriańską i katedra wawelska zamknięte w dwóch medalionach, oplecione secesyjnymi kwiatami i banderolą „z Krakowa”. To klasyczne pozdrowienie z miasta, z czasów gdy rewersu nie dzielono jeszcze na adres i wiadomość. Nikt jej nigdy nie wysłał, a rok wydania pozostaje do zawężenia.

więcejzwiń

PT:3:73 · pocztówka (litografia barwna, dwuwidokowa, secesja), nieobiegowa

↻Odwrocie

Kiedy Barbakan nazywano Rotundą

wydawca nieustalony·ok. 1900–1905

Zielone hełmy wieżyczek, ręcznie kładzione kolory litografii, a w nadruku nazwa dziś nieużywana: „Rotunda przy bramie Floryańskiej”. Niepodzielony rewers cofa kartę przed rok 1905, ale nakładcy nie da się wskazać — wyraźnej sygnatury po prostu brak. Egzemplarz czysty, nigdy nieobiegowy.

więcejzwiń

PT:3:82 · pocztówka (litografia barwna, rewers niepodzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Sadzawka na Skałce, list bez znaczka

Salon Malarzy Polskich·ok. 1900–1904

Barokowa sadzawka św. Stanisława przy kościele na Skałce, z figurą świętego na kolumnie i kamienną balustradą. Karta jest zapisana i zaadresowana do Wielmożnej Pani Stanisławy Engl, tylko znaczka i datownika na niej nie ma — albo nigdy nie poszła pocztą, albo znaczek później zdjęto.

więcejzwiń

PT:4:7 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony)

↻Odwrocie

Kopernik na dziedzińcu i podpis Crocodill

Salon Malarzy Polskich·wyd. 1900, obieg 1901

Pomnik Kopernika dłuta Cypriana Godebskiego stoi tu jeszcze w dawnej lokalizacji, na dziedzińcu Collegium, na tle gotyckich krużganków. Kartę wydano w 1900 roku, a 29 kwietnia 1901 wysłano do Marcelego Kucharskiego, c.k. inżyniera w Nowym Sączu. Nadawca podpisał się żartobliwie: „Crocodill”.

więcejzwiń

PT:4:8 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony), obiegowa

↻Odwrocie

Gotyk Dominikanów w reklamie mydła

karta reklamowa Schicht; druk Ernst Rennert, Aussig·ok. 1900–1905

Fasada ze schodkowym szczytem i kopuła kaplicy-mauzoleum po prawej, pod spodem niemiecki podpis „Krakau: Dominikaner-Kirche.”. W prawym dolnym rogu drobna zachęta, by wypróbować „Schicht’s Bleich-Seife”. To trzecia w zbiorze karta reklamowa mydła Schicht tłoczona przez Ernsta Rennerta w Aussig — po Mariackim (PT:3:72) i Barbakanie (PT:3:79).

więcejzwiń

PT:4:12 · pocztówka reklamowa (autotypia, rewers niepodzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Wawel widata de Vistulo

nakładca nieoznaczony·ok. 1900–1905

Wawel z katedrą widziany zza Wisły, na pierwszym planie drewniane galary rzeczne. Podpis biegnie w trzech językach, a wiersz środkowy — „Wawel widata de Vistulo” — jest w esperanto. Rewers niepodzielony, w ozdobnej czerwonej bordiurze, z pięciojęzycznym nagłówkiem.

więcejzwiń

PT:4:15 · pocztówka (druk barwny, rewers niepodzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Kopernik na dziedzińcu Collegium Maius

nakładca nieoznaczony·ok. 1900–1905

Arkadowy dziedziniec Collegium Maius, pośrodku pomnik Kopernika dłuta Godebskiego, wokół krużganki i schody; podpis wybito czerwienią. Rewers jest jeszcze niepodzielony i mówi wprost: „Karta korespondencyjna. Wyłącznie na adres.” — miejsca na wiadomość nie przewidziano. Stąd datowanie na lata ok. 1900–1905.

więcejzwiń

PT:4:31 · pocztówka (druk, rewers niepodzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Ambulansem kolejowym do Oderbergu

Salon Malarzy Polskich·16 maja 1901

Wieża ratuszowa i Sukiennice ujęte w winietę, z przechodniami i latarniami, opisane po polsku, niemiecku i francusku. Autor zapisał niemiecką wiadomość wprost na obrazku — rewers niepodzielony nie zostawiał na nią miejsca. Kartę ostemplowano nie w mieście, lecz w ambulansie kolejowym Krakau–Wien; adresat mieszkał w Oderbergu, dzisiejszym Bohumínie.

więcejzwiń

PT:3:23 · pocztówka (światłodruk, winieta, rewers niepodzielony, Karta korespondencyjna), obiegowa (na Śląsk Austriacki)

↻Odwrocie

Śnieg na Rondlu, list do Liberca

Salon Malarzy Polskich·ok. 1901–1905

Zielonkawy światłodruk na niebieskawym kartonie, śnieg leży na wieżyczkach Barbakanu i na drzewach — motyw zimowy zdarza się tu rzadko. Nadruk dwujęzyczny: „Rondel i Brama Floryańska w Krakowie / Floriancerthor u. Bastei in Krakau”. Wiadomość napisano na awersie, znaczek 5 halerzy, adres do Reichenbergu, czyli dzisiejszego Liberca.

więcejzwiń

PT:3:42 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony), obiegowa (do Czech)

↻Odwrocie

Śnieg na hełmach, niebieski karton

Salon Malarzy Polskich·ok. 1901–1905

Ta sama zimowa kompozycja co karta :42 — Rondel i Brama Floriańska pod śniegiem, w polsko-niemieckim nadruku — tyle że w wariancie czystym, odbitym na niebieskawym kartonie. Niepodzielony rewers stawia ją przed rokiem 1905. Tamta pojechała do Reichenbergu, ta nigdy nie opuściła szuflady.

więcejzwiń

PT:3:80 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Cztery widoki wśród niezapominajek

Ottmar Zieher, Monachium·obieg 1901

Mariacki, Uniwersytet, klasztor Kamedułów na Bielanach i wnętrze kościoła Mariackiego złożone w secesyjną wiązankę niezapominajek z napisem „z Krakowa”. Litografię odbito w monachijskiej oficynie Ottmara Ziehera, sygnowanej „O.Z.M.”. Wiadomość spisano 10 marca 1901, cztery dni później karta była już w drodze do Antona Rehlera na Morawach.

więcejzwiń

PT:4:2 · pocztówka (litografia barwna, wielowidokowa, secesja), obiegowa (na Morawy)

↻Odwrocie

Maszkarony w podcieniach Sukiennic

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1902

Zamiast fasady — zbliżenie na rzeźbione głowice kolumn w podcieniach, z groteskowymi głowami dodanymi podczas przebudowy Prylińskiego w latach 1875–1879. W tle czytelne szyldy kramów: „…MAKARONU”, „PIERNIK…”. Fotograf poszedł pod arkady zamiast stanąć na środku Rynku.

więcejzwiń

PT:3:55 · pocztówka (światłodruk, detal architektoniczny, rewers niepodzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Flagi nad Bramą Floriańską, marzec 1902

wydawca nieustalony·obieg 1902

Brama Floriańska od strony ulicy, z torami tramwajowymi i wywieszonymi flagami. W nadruku kuriozalny błąd francuskiej wersji tytułu — „Grand port de St. Florian” — ten sam co na karcie :64, tyle że tamta odmiana jest późniejsza. Ta dotarła do Pragi, gdzie 17 marca 1902 przybito niebieski datownik odbioru.

więcejzwiń

PT:3:74 · pocztówka (druk barwny, rewers niepodzielony), obiegowa (do Pragi)

↻Odwrocie

Święty Wojciech ofrankowany po rosyjsku

S. W. Niemojowski, Lwów·obieg ok. 1902

Romański kościółek św. Wojciecha na Rynku — motyw rzadszy niż Sukiennice czy Mariacki — w barwnej litografii nakładu S. W. Niemojowskiego ze Lwowa, nazwiska znanego już z karty :36. Kartę zabrano do zaboru rosyjskiego i tam nadano: znaczek 3 kopiejek, rosyjskie datowniki, a wiadomość wciśnięta na awers, bo rewersu jeszcze nie dzielono.

więcejzwiń

PT:4:1 · pocztówka (litografia barwna, rewers niepodzielony), obiegowa (frankatura rosyjska)

↻Odwrocie

Pałac Sztuki i datownik Warszawy

Salon Malarzy Polskich·15 czerwca 1902

Gmach Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych na placu Szczepańskim, projektu Franciszka Mączyńskiego z 1901 roku, uwieczniony na świeżo w światłodruku Salonu Malarzy Polskich. Znaczek austriacki, 10 halerzy — ale datownik odbiorczy jest już rosyjski: „Варшава 15.VI.02”, adres Nowogrodzka 33. Karta przekroczyła granicę zaborów.

więcejzwiń

PT:4:6 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony), obiegowa (frankatura austr., odbiór w zaborze rosyjskim)

↻Odwrocie

Dywan kwiatowy z palmą na Plantach

Nakład J. Bernarda, Kraków·obieg ok. 1902

Okrągły, ornamentalny kwietnik z palmą pośrodku — Planty urządzone jeszcze na modłę dawnego ogrodu miejskiego. W papierze prześwituje znak wodny „POCZTÓWKA”, nakład sygnował J. Bernard, nazwisko dotąd w tym zbiorze nieobecne. Wiadomość spisano na awersie 4 stycznia 1902; karta poszła z Krakowa do Wieliczki.

więcejzwiń

PT:4:10 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony), obiegowa

↻Odwrocie

Teatr za dnia, ręcznie kolorowany

J.R.K.·13 lipca 1903

Ten sam Teatr Miejski, tym razem za dnia i ręcznie podkolorowany — trzydzieści cztery lata wcześniej niż nocne ujęcie obok, wysłany w 1903 roku do Skawiny. Wydawca podpisany jedynie inicjałami „J.R.K.” — pełna nazwa firmy pozostaje nieustalona.

więcejzwiń

PT:3:16 · pocztówka kolorowana, obiegowa

↻Odwrocie

Panorama z notą lwowskiego zbieracza

wydawca nieustalony·12 sierpnia 1903

Morze dachów i wieże za pasem błoni — „Ogólny Widok Krakowa” z numerem 1018, bez nazwiska nakładcy na karcie. Nadana 12 sierpnia 1903 do Kazimiery Róży Danielewskiej w Krośnie. Została na niej jeszcze ołówkowa nota o wcześniejszym właścicielu: „Ze zbiorów Henryk[a] …arskiego ze Lwowa” — nazwiska nie da się w całości odczytać.

więcejzwiń

PT:4:5 · pocztówka (światłodruk, rewers niepodzielony), obiegowa

↻Odwrocie

Kurza Stopa, kolorowana, do Pragi

wydawca nieustalony·obieg 1904

Narożna wieża zamku, zwana Kurzą Stopą, w ręcznie kolorowanej litografii. Karta obiegła pocztę w 1904 roku — z austriackim znaczkiem i adresem w praskich Královskich Vinohradach, z krótkim pożegnaniem „Bądź zdrów!” na awersie.

więcejzwiń

PT:3:5 · pocztówka kolorowana, obiegowa

↻Odwrocie

Scena patriotyczna z krypty wawelskiej

K.S. Wolski / Salon Malarzy Polskich·1904

Nie widok, lecz scena — rycerz i postać wskazująca na trumnę w krypcie wawelskiej, podpisana cytatem z wiersza „Patrz! oto wiozą Sołtyka…”. Barwna karta literacko-patriotyczna według ilustracji K.S. Wolskiego, wydana przez Salon Malarzy Polskich w 1904 roku — Wawel jako miejsce pamięci narodowej, nie tylko architektura.

więcejzwiń

PT:3:9 · pocztówka, scena patriotyczna

↻Odwrocie

Sukiennice wydane w Petersburgu

Изданіе Общины Св. Евгеніи, Petersburg (fototypia A. F. Dressler)·ok. 1904–1912

Nadruk idzie w dwóch językach: „Kraków. Sukiennice, Muzeum Narodowe” i „Краковъ. Торговые ряды. Національный музей”. Polski motyw, ale karta powstała w Petersburgu, w dobroczynnej serii Wspólnoty Św. Eugenii — na rewersie godło z krzyżem Czerwonego Krzyża. Fototypię odbił zakład A. F. Dresslera.

więcejzwiń

PT:3:47 · pocztówka (druk), rosyjska seria Św. Eugenii (Czerwony Krzyż), nieobiegowa

↻Odwrocie

Mariacki zza kolumn, list do Wiednia

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1904–1905

Kolorowany światłodruk: kościół Mariacki oglądany spod arkad Sukiennic, a cały pierwszy plan zajmują masywne kolumny z rzeźbionymi głowicami. Kartę wysłano do Wiednia — znaczek 5 halerzy, krakowski datownik, wiadomość wciśnięta na awers, bo rewers służył wtedy tylko adresowi.

więcejzwiń

PT:3:54 · pocztówka (światłodruk kolorowany, wieloobrazkowa, rewers niepodzielony), obiegowa (do Wiednia)

↻Odwrocie

Zamek z szerokiego kadru

Fischer i Spółka·ok. 1905–1914

Panorama Wawelu z rozległym, pustym przedpolem — zamek pokazany z dystansu, bez sztafażu miejskiego. Wydawnictwo Fischera i Spółki z Krakowa, karta nieobiegowa, sprzed pierwszej wojny światowej.

więcejzwiń

PT:3:11 · pocztówka fotograficzna

↻Odwrocie

Lwowski nakład ze znaczkiem za trzy kopiejki

S. W. Niemojowski, Lwów·obieg 1905

Barwna litografia Sukiennic z wieżami Mariackimi w tle, sygnowana we Lwowie. Filatelistycznie to najciekawsza rzecz w tej grupie: galicyjski nakład ofrankowano rosyjskim znaczkiem 3 kopiejki i ostemplowano w rejonie Kamieńca Podolskiego, a więc karta wyruszyła dopiero zza kordonu. Wiadomość zapisano na awersie, bo rewers pozostaje niepodzielony.

więcejzwiń

PT:3:36 · pocztówka (litografia barwna, rewers niepodzielony), obiegowa (zabór rosyjski)

↻Odwrocie

Wczesny tramwaj pod wieżami Mariackimi

Salon Malarzy Polskich·ok. 1905–1910

Barwny druk z placem Mariackim: dwie wieże, pierzeja kamienic, drzewa, dorożki — a na jezdni wczesny wagon tramwaju elektrycznego. To on datuje kartę, bo elektryczna komunikacja ruszyła w Krakowie w 1901 roku, a podzielony rewers przesuwa rzecz jeszcze o kilka lat. Czysty, nigdy nie wysłany egzemplarz. Ten sam wydawca co :42.

więcejzwiń

PT:3:40 · pocztówka (druk barwny), nieobiegowa

↻Odwrocie

Hotel Drezdeński i arkady, do Poronina

Wydawca nieustalony, sygn. „S. D. M.”·1905

Dwa ujęcia na jednej karcie: przejście arkadowe Sukiennic z ciężkimi kolumnami oraz Rynek z szyldem „HOTEL DREZDEŃSKI” — nazwą, której na Rynku dawno nie ma. Rewers niepodzielony zostawiał miejsce wyłącznie na adres, więc wiadomość wpisano na awersie. Znaczek 5 halerzy, datowniki Kraków i Poronin, rok 1905.

więcejzwiń

PT:3:53 · pocztówka (druk, wieloobrazkowa, rewers niepodzielony), obiegowa (do Poronina)

↻Odwrocie

Składka na wykup świętej Agnieszki

Komitet wykupna kościoła św. Agnieszki, Kraków·ok. 1905–1918

Niebieska monochromia wg fotografii: barokowa fasada kościoła na Kazimierzu, przed wejściem grupka osób, w prawym dolnym rogu sygnatura „Jabłoński”. Kartę wydał Komitet wykupna, by zebrać pieniądze na odzyskanie zdesakralizowanego kościoła. Nadruk pod obrazem powtarza antysemicką retorykę tamtej akcji — odnotowany tu wyłącznie jako cytat z obiektu i dokument epoki.

więcejzwiń

PT:4:11 · pocztówka (autotypia, rewers niepodzielony), nieobiegowa; karta składkowa/agitacyjna

↻Odwrocie

Zielone kopuły świętego Wojciecha

nakładca nieoznaczony·po 1905

Zielone kopuły romańskiego kościoła św. Wojciecha i pierzeja kamienic w tle, oddane barwną litografią z dwujęzycznym podpisem „Kraków. Główny Rynek z kościołem św Wojciecha. / Krakau. Haupteingang und St. Adalbert-Kirche.”. Rewers czysty, bez stopki, więc kartę datuje wyłącznie jego układ: podzielony, a więc po 1905 roku.

więcejzwiń

PT:4:13 · pocztówka (litografia barwna, rewers podzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Sala muzealna zamiast fasady

druk Böhmier & Jonas, Drezno·ok. 1905–1914

Rzadki przypadek, w którym fotograf wszedł do środka. Sala z obrazami w ozdobnych ramach, marmurowa grupa leżących postaci i gablota z reliefem oraz wyrobami złotniczymi — zapis konkretnej aranżacji ekspozycji, nie budynku. Odbito ją w saskiej firmie Böhmier & Jonas z Drezna, pierwszej drukarni tej nazwy w kolekcji.

więcejzwiń

PT:4:29 · pocztówka (światłodruk, rewers podzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Strona wschodnia, czyli Westseite

Wyd. „J. K.”, Kraków·1906

Drukarz pomylił strony świata: polski podpis mówi „strona wschodnia”, niemiecki — „Tuchhalle (Westseite)”. Poza tą wpadką to typowa barwna litografia roku 1906 — kopuła wieżyczki, stragany, dorożki. Rewers jeszcze niepodzielony, w stopce „J. K. Kraków. 1906. Naśladownictwo Zastrzeżone. 8.”

więcejzwiń

PT:3:49 · pocztówka (litografia barwna, rewers niepodzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Wawel w zieleni, afisze na murze

Salon Malarzy Polskich·21 czerwca 1906

Zamek Królewski od strony Podzamcza, odbity w charakterystycznej zielonej monochromii Salonu Malarzy Polskich, z tytułem wybitym czerwienią. Najciekawszy jest dół kadru: mur Podzamcza szczelnie oblepiony afiszami. Emil Rogoziński nadał tę kartę 21 czerwca 1906 do Mikołaja Rogozińskiego, technika we Lwowie.

więcejzwiń

PT:4:9 · pocztówka (autotypia, zielona monochromia, rewers podzielony), obiegowa

↻Odwrocie

Latarnia gazowa przed gmachem teatru

J. Klein, Kraków·1906

Ten sam gmach osiem lat wcześniej i bez koloru: światłodruk w ujęciu narożnym, na pierwszym planie okrągły skwer, latarnia gazowa i cokół pomnika. Stopka datuje rzecz jednoznacznie — „J. Klein, Kraków. 1906”. Rewers dopiero co podzielony, z uprzejmym objaśnieniem „(Miejsce na Korespondencye.)”.

więcejzwiń

PT:4:67 · pocztówka (światłodruk cz-b, rewers wczesnopodzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Baszta Kurza Stopka nad afiszami na parkanie

Salon Malarzy Polskich·1908

Widok Wawelu z basztą Kurza Stopka górującą nad kamienicami i zwyczajną krakowską uliczką, na której parkanie wiszą afisze. Rewers wydrukowano w czterech językach, w tym po rosyjsku — karta z 1908 roku, myślana od razu na eksport poza granice zaboru.

więcejzwiń

PT:3:10 · pocztówka fotograficzna

↻Odwrocie

Z dziedzińca Jagiellonki do Budapesztu

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1908

Ten sam dziedziniec i ten sam pomnik co na karcie :31, tylko rewers już podzielony i — co ważniejsze — zapisany. Znaczek 5 halerzy, krakowski datownik i stempel odbiorczy „Budapest 1908” dowodzą, że karta rzeczywiście pojechała na Węgry. Stopka Salonu Malarzy Polskich podaje rok 1908 i numer 64.

więcejzwiń

PT:4:32 · pocztówka (światłodruk), obiegowa (odbiór na Węgrzech)

↻Odwrocie

Jadwiga i Jagiełło na Plantach

Salon Malarzy Polskich·ok. 1908–1918

Para królewska dłuta T. O. Sosnowskiego stoi na wysokim cokole z tablicą, otoczona zielenią Plant; w tle latarnia i przechodnie, którzy nie zwracają na pomnik uwagi. Tytuł wybito na awersie czerwienią — drobny zabieg, który odróżnia tę kartę od reszty czarno-białych światłodruków Salonu.

więcejzwiń

PT:4:39 · pocztówka (światłodruk, rewers podzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Basztowa wzdłuż alei Plant

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1909

Pierzeja Basztowej ciągnąca się wzdłuż Plant, rzędy kamienic, aleje — ujęcie topograficzne, bez ambicji pomnikowych. Stopka Salonu Malarzy Polskich datuje je precyzyjnie na rok 1909. Tę samą ulicę, choć w innym miejscu i w innej dekadzie, pokazuje karta :28 z Hotelem Polonia.

więcejzwiń

PT:4:34 · pocztówka (światłodruk, rewers podzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Ze Skałki aż do bośniackiej Zenicy

Salon Malarzy Polskich·1909

Kościół na Skałce znad Wisły, widziany spoza drzew, z odbiciem w wodzie; stopka wydawcy datuje druk na 1909 rok. Kartę zapisano po polsku i wysłano do Zenicy w Bośni, wówczas również pod Austro-Węgrami — znaczek zerwano razem z narożnikiem rewersu, ale ślad datownika został. Tematycznie tworzy parę z konfesją św. Stanisława (PT:4:69).

więcejzwiń

PT:4:78 · pocztówka (druk barwny, rewers podzielony), obiegowa (1909)

↻Odwrocie

portret kobiety w stroju rokokowym (kostium)

B. Henner·ok. 1910–1920

Fotografia pocztówkowa (RPPC) z krakowskiego kręgu B. Hennera / St. Stadlera. Portret kobiety w stroju rokokowym: pudrowana peruka, ciemny gorset z koronkową bertą i kokardą, jasny frędzlowany szal, korale. Awers z ślepym tłokiem „B. Henner / St. Stadler, Kraków”. Rewers pocztówkowy (podzielony), z ołówkowym numerem. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:13 · fotografia pocztówkowa (real-photo postcard)

↻Odwrocie

Zamek nad torami, 1910

Salon Malarzy Polskich·1910

Widok zamku i katedry od strony miasta — na pierwszym planie tory kolejowe i słupy trakcyjne, przypominające, że Wawel od zawsze sąsiadował z codziennym życiem miasta, nie tylko z historią. Dwujęzyczny, polsko-niemiecki podpis; data wydania pewna: 1910.

więcejzwiń

PT:3:4 · pocztówka fotograficzna

↻Odwrocie

W przejeździe na Śląsk, do Stanisławowa

Wydawnictwo kart polskich A. S., Kraków·po 1910

Widok wieży ratuszowej i Sukiennic zupełnie standardowy, ale rewers ciekawszy: nagłówek w pięciu językach, w tym cyrylicą, i wiadomość pisana po rusku. Nadawca wspomina, że w Krakowie zatrzymał się w przejeździe na Śląsk; adres prowadzi do Stanisławowa, na Sobieskiego 20. Kto krył się pod inicjałami „A. S.”, pozostaje nieustalone.

więcejzwiń

PT:3:43 · pocztówka (światłodruk), obiegowa (do Stanisławowa)

↻Odwrocie

Ulica Skałeczna ku Paulinom

Nakład J. Czerneckiego, Kraków·ok. 1910–1930

Akwarela w reprodukcji: perspektywa ulicy Skałecznej na Kazimierzu, kamienice, przewody tramwajowe nad jezdnią, a w głębi sylweta kościoła na Skałce. Nakład Jana Czerneckiego, znanego galicyjskiego wydawcy. Motyw nieporównanie mniej ograny niż Rynek; sygnatura malarza jest na dole, nazwiska nie ustalono.

więcejzwiń

PT:3:63 · pocztówka (reprodukcja akwareli), nieobiegowa

↻Odwrocie

Tramwaj przy Rondlu, kartka do Wiednia

Salon Malarzy Polskich·wyd. 1910, obieg 1911

Barwny druk Salonu Malarzy Polskich z 1910 roku: Barbakan i Brama Floriańska, między nimi tory, tramwaj i grupka przechodniów. Wiadomość datowano 20 lutego 1911, kartę nadano w Krakowie ze znaczkiem 5 halerzy i wysłano do Wiednia. Nazwisko adresatki — Leopoldine Skibes? — czyta się niepewnie.

więcejzwiń

PT:3:76 · pocztówka (druk barwny), obiegowa (do Wiednia)

↻Odwrocie

Pieczęć artylerii fortecznej na zimowym Rynku

„J. K.”, Kraków·po 1911

Sukiennice i wieża ratuszowa zimą, bezlistne drzewo, grupka przechodniów — nakład „J. K.” z 1911 roku. Fioletowa pieczęć na rewersie: k.u.k. Festungsartillerieregiment „Kaiser” Nr. 1, kompania polowa, formacja Twierdzy Kraków z czasów I wojny. Poczta jej nigdy nie tknęła — wyszła z wojskowej kancelarii. Ten sam wydawca co :30.

więcejzwiń

PT:3:44 · pocztówka (światłodruk), z pieczęcią wojskową k.u.k. (militaria I wś)

↻Odwrocie

Reklama Francka na tle Mariackiego

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1911

Rynek z kościołem Mariackim, Sukiennicami, tramwajem i dorożkami — a na to wszystko nałożony czerwony nadruk reklamowy „Franck”. Widokówka posłużyła jako nośnik marki; dokładna treść nadruku wymaga odczytania. Wysłana w sierpniu 1911 z niemiecką wiadomością do Wiednia, datownik odbioru 25 VIII 1911.

więcejzwiń

PT:3:67 · pocztówka (druk barwny, z nadrukiem reklamowym), obiegowa (do Wiednia)

↻Odwrocie

Sepia z Floriańskiej, list do Budapesztu

Salon Malarzy Polskich·1911

Dwie wieże Mariackiego widziane od pierzei ulicznej, z dorożką i przechodniami w kadrze — sepiowy światłodruk Salonu Malarzy Polskich z 1911 roku. Jeszcze tego samego roku karta ruszyła z Krakowa na Węgry: austriacki znaczek 10 halerzy, krakowski datownik, niemiecka wiadomość i budapeszteński adres.

więcejzwiń

PT:3:70 · pocztówka (światłodruk sepiowy), obiegowa (do Budapesztu)

↻Odwrocie

Neogotycka fasada Collegium Novum

Salon Malarzy Polskich·1911

Frontowa elewacja Collegium Novum z ryzalitem i ostrołukowymi oknami, ujęta prosto i bez ozdobników. Nadruk jest dwujęzyczny — „Uniwersytet Jagielloński — Jagielonische Universität” — co samo w sobie datuje kartę na czasy austriackie; stopka podaje rok 1911 wprost. Ten sam gmach wraca w zbiorze na karcie reklamowej Piaseckiego.

więcejzwiń

PT:4:40 · pocztówka (światłodruk, rewers podzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Sukiennice na poczcie polowej, grudzień 1915

Wydawnictwo kart polskich B. M., Kraków·druk 1912, obieg 1915

Barwny druk Sukiennic — czerwone dachy, wieżyczki, stragany, latarnia — wyszedł w Krakowie w 1912 roku. Trzy lata później karta poszła jako poczta polowa: datownik k.u.k. Feldpostamt 186 z 23 grudnia 1915, fioletowa cenzura „Zensuriert”, pieczęć jednostki. Wiadomość napisano po czesku. Komplet stempli wojennych.

więcejzwiń

PT:3:45 · pocztówka (druk barwny), obiegowa jako feldpost (militaria I wś)

↻Odwrocie

Weselny orszak, pozdrowienia od Zofii

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1912

Orszak weselny na wozach, stroje krakowskie, chata w tle — scena rodzajowa z serii 62. Kartę nadano 27 lutego 1912 roku w Kętach, z austriackim znaczkiem 5 halerzy, a odebrano w Stanisławowie; wiadomość podpisała „Zofia”. Autor obrazu sygnował awers, lecz nazwiska dotąd nie odczytano.

więcejzwiń

PT:3:66 · pocztówka (reprodukcja malarstwa, scena rodzajowa), obiegowa

↻Odwrocie

Ceglany szczyt Dominikanów w barwie

Wydawnictwo kart polskich „B. M.”, Kraków·1912

Ten sam kościół, który reklamował mydło Schichta na karcie :12, tu jednak w barwnym druku i bez podtekstu handlowego: ceglana fasada, schodkowy szczyt, biały portal, obok kaplica z kopułą. Stopka datuje rzecz jednoznacznie — „Wydawn. kart. polsk. B. M. Kraków. 1912.”. Rewers pozostał czysty.

więcejzwiń

PT:4:18 · pocztówka (druk barwny, rewers podzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Sklepy w parterze Starego Teatru

Wydawnictwo kart polskich „B. M.”, Kraków·1912

Bogato dekorowana elewacja Starego Teatru, a pod nią rząd sklepów z czytelnymi szyldami — „Alfred Blasion”, „Apteka” — i zwykły ruch uliczny. To właśnie parter czyni tę kartę ciekawszą niż sam gmach. Nakład kart polskich „B. M.”, ta sama oficyna i ten sam rok co przy Dominikanach z karty :18.

więcejzwiń

PT:4:33 · pocztówka (światłodruk, rewers podzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Wawel akwarelą Stanisława Tondosa

wg St. Tondosa / Salon Malarzy Polskich·2 października 1913

Barwna reprodukcja akwareli — Wawel od strony Wisły, z łódką na pierwszym planie — według obrazu Stanisława Tondosa, wydrukowana w krakowskiej drukarni Anczyca z nadrukiem „Made in Galicia (Austria)”. Rewers pokrywają liczne pamiątkowe podpisy, datowane 2 października 1913 roku.

więcejzwiń

PT:3:6 · pocztówka, reprodukcja akwareli

↻Odwrocie

Teatr Miejski pół roku przed wojną

wydawca nieustalony·ok. 1913–1914

Neobarokowa bryła teatru z kopułami, przed nią skwer z rabatami i latarniami, a na awersie ręcznie dopisana data 13.II.14 — pół roku przed wybuchem wojny. Rewers zapisano po niemiecku, „Mein lieber Freund!”, do Maxa Germhofera na Rudolfsplatz 12 w Wiedniu. Austriacki znaczek 5 halerzy z Franciszkiem Józefem został na swoim miejscu; nakładcy nie da się odczytać.

więcejzwiń

PT:4:66 · pocztówka (druk barwny, rewers podzielony), obiegowa (1914)

↻Odwrocie

Dwa tygodnie przed wojną, do Jasła

A. S., Kraków·17 lipca 1914

Tory tramwajowe, latarnia i pierzeja kamienic prowadząca wzrok ku Bramie Floriańskiej — widok, jakich w Krakowie drukowano setki. Stempel 17 lipca 1914, dwa tygodnie przed wybuchem wielkiej wojny. Treść jest całkiem domowa — wzmianka o wyjeździe przez Chrzanów i podpis „Żona”, adres do Jasła.

więcejzwiń

PT:3:22 · pocztówka (światłodruk), obiegowa (do Jasła)

↻Odwrocie

Dachy Starego Miasta z wieży Mariackiej

„Sztuka”, Kraków·1914

Fotograf wspiął się na wieżę kościoła Mariackiego: pod nim gęstwina dachów, dalej wieża ratuszowa, jeszcze dalej Wisła i widnokrąg. Nadruk podaje widok dwujęzycznie — „Z wieży Maryackiej” i „Totalansicht”. Rejestracja z 1914 roku, rewers czysty; karta z roku wybuchu wojny, która nigdy nie trafiła do skrzynki.

więcejzwiń

PT:3:28 · pocztówka (litografia barwna, panorama), nieobiegowa

↻Odwrocie

Ściany Mangghi obwieszone zbiorami

Salon Malarzy Polskich·przed 1914, obieg 1962

Wnętrze zbiorów Feliksa „Mangghi” Jasieńskiego: ściany gęsto obwieszone obrazami i grafiką, meble, wazony, tkaniny, a pośród nich siedząca postać — czy to sam kolekcjoner, pozostaje nierozstrzygnięte. Karta wyszła jeszcze w Galicji („Made in Galicia (Austria)”), a pocztę zobaczyła dopiero pół wieku później: znaczek 40 gr, datownik Kraków 9.5.62, adres w Krośniewicach koło Kutna.

więcejzwiń

PT:4:38 · pocztówka (światłodruk), obiegowa wtórnie (1962)

↻Odwrocie

Tłum mieszczan przy Rygierowskim cokole

„J. K.”, Kraków·1915

Litografia zaludniona tak gęsto, że pomnik ledwie się przez tłum przebija: kapelusze, damy, pies, w tle arkady Sukiennic. Dłuto Teodora Rygiera, odsłonięcie 1898, figury alegoryczne u stóp cokołu — wszystko to przetrwało do 17 sierpnia 1940, gdy Niemcy pomnik rozebrali. Karta z 1915 roku, rewers nietknięty.

więcejzwiń

PT:3:30 · pocztówka (litografia barwna), nieobiegowa

↻Odwrocie

Zielona kopuła nad straganami

Wydawnictwo „Sztuka”, Kraków·1915

Litografia w mocnym kolorze: zielona kopuła wieżyczki Sukiennic, rząd straganów, dorożki, latarnia. Podpis dwujęzyczny „Sukiennice / Tuchhalle”, jak na większości kart tego okresu. Na rewersie pięciokątna pieczęć „Wydawnictwo Sztuka Kraków” i zastrzeżenie „Déposé 1915. No. 3”. Nigdy nie wysłana.

więcejzwiń

PT:3:48 · pocztówka (litografia barwna), nieobiegowa

↻Odwrocie

Kartka żołnierska do Dortmundu

Wyd. Kart artystów polskich, Kraków·4 sierpnia 1915

Barbakan z wieżyczkami i Brama Floriańska w tle. Niemiecka wiadomość żołnierza wypełnia rewers i zachodzi na awers, wymienia „Inf. Regt. 9” oraz „47. Rez. Division” i nosi datę 4.8.15. Adresat: Ernst Brendel w Dortmundzie.

więcejzwiń

PT:4:17 · pocztówka (druk barwny, rewers podzielony), obiegowa (poczta polowa)

↻Odwrocie

Dom Towarowy Putzele przy Lubicz

Wydawnictwo „Sztuka”, Kraków·obieg 1916

Ulica Lubicz z tramwajem i pierzeją szyldów, wśród nich czytelny „DOM TOWAROWY S. PUTZELE” — motyw handlowy zamiast kolejnego zabytku. Rewers wypełnia czeska wiadomość Rudolfa Kauřa z krakowskiego k.u.k. Militär, obok austriacki znaczek wojenny 10 halerzy i adres na Morawy, do Prostějova. Poczta polowa roku 1916.

więcejzwiń

PT:4:14 · pocztówka (druk barwny), obiegowa (poczta polowa)

↻Odwrocie

Cesarska para przed kompanią honorową

Paul Hoffmann & Co., Berlin-Schöneberg·ok. 1917

Para cesarska Austro-Węgier przechodzi wzdłuż frontu kompanii honorowej, oficerowie w galowych kapeluszach z pióropuszami. Podpis niemiecki: „Zum Besuch des österr. Kaiserpaares in Krakau. Abschreiten der Ehrenkompagnie”, obok adnotacja „Zensiert” — zdjęcie przeszło wojenną cenzurę, zanim berlińska oficyna puściła je w obieg. Datowanie na rok 1917 wymaga potwierdzenia.

więcejzwiń

PT:6:31 · fotopocztówka dokumentacyjna (militaria / dwór cesarski, wizyta w Krakowie), nieobiegowa

↻Odwrocie

Mężczyźni pod pomnikiem wieszcza

„Sztuka”, Kraków·ok. 1918–1919

Pomnik Mickiewicza z cokołem „Adamowi Mickiewiczowi Naród”, a przed nim grupa mężczyzn — sztafaż, który zamienia widok w scenę rodzajową. Austriacki znaczek 10 halerzy typu Krone i niemiecka wiadomość lokują obieg około 1918 roku. Oryginał pomnika, odsłonięty w 1898, Niemcy zburzyli w 1940; dzisiejszy jest rekonstrukcją z 1955.

więcejzwiń

PT:3:29 · pocztówka (światłodruk), obiegowa; wyd. „Sztuka”

↻Odwrocie

Spojrzenie przez arkadę na dziedziniec

Mikrofot·ok. 1920–1935

Zamiast klasycznego widoku z zewnątrz — kadr przez sklepioną arkadę, prosto na renesansowy dziedziniec zamku, oprawiony w ozdobną ramkę w duchu art déco. Wydawnictwo Mikrofot zastrzegło ten wzór w Urzędzie Patentowym; karta obiegła pocztę do Lublina, dokładny rok obiegu jest trudny do odczytania.

więcejzwiń

PT:3:7 · pocztówka fotograficzna, obiegowa

↻Odwrocie

Wierszyk o czekoladzie „Halka”

A. Piasecki S.A., Fabryka Czekolady·ok. 1920–1939

Wąska litografowana karta: Sukiennice z wieżą ratuszową, a pod widokiem firma — „A. Piasecki S.A. Fabryka Czekolady, Kraków”. Na rewersie, w miejscu na korespondencję, rymowana zachęta: „…Nieraz w sklepie o miejsce walka, / Każdy woła: — czekolada «Halka»!”. Znany chwyt tej fabryki: krakowski zabytek jako opakowanie reklamy.

więcejzwiń

PT:6:28 · pocztówka reklamowa (widok miasta + reklama), przedwojenna, nieobiegowa

↻Odwrocie

Kaplica Zygmuntowska od fabryki czekolady

A. Piasecki, Fabryka Czekolady·ok. 1925–1939

Sepiowa fotografia kopuł i wież katedry wawelskiej — ale to nie jest zwykła widokówka. Rewers zdradza prawdziwego wydawcę: krakowską Fabrykę Czekolady A. Piaseckiego, która rozdawała takie karty bezpłatnie jako reklamę. Zabytek narodowy jako gest dobrej woli firmy czekoladowej — para z pocztówką Bramy Floriańskiej w ostatniej sekcji.

więcejzwiń

PT:3:12 · pocztówka reklamowa

↻Odwrocie

Barbakan od fabryki czekolady

A. Piasecki, Fabryka Czekolady·ok. 1925–1939

Mury obronne, baszta Pasamoników i Barbakan w tle — druga z bezpłatnych kart reklamowych fabryki czekolady Piaseckiego (patrz też Kaplica Zygmuntowska w sekcji Wawel). Ta sama firma, dwa różne zabytki, jedna strategia: zabytek Krakowa jako wizytówka marki.

więcejzwiń

PT:3:20 · pocztówka reklamowa

↻Odwrocie

Bezlistne drzewa nad Sukiennicami

Bromoton·międzywojnie

Zimowa rotograwiura: pomnik Mickiewicza i Sukiennice bez liści zasłaniających bryłę, nadruk polsko-niemiecki, na rewersie stanowcze „Przedruk wzbroniony”. Ujęcie mniej oczywiste niż letnie, choć nakład był masowy, a karty nikt nie wysłał. Rok pozostaje nieustalony — mieści się gdzieś między latami dwudziestymi a trzydziestymi.

więcejzwiń

PT:3:37 · pocztówka (rotograwiura), nieobiegowa

↻Odwrocie

Św. Idzi w barwnym drzeworycie

Salon Malarzy Polskich, Kraków (druk „Akropol”)·międzywojnie

Drzeworyt Władysława Bieleckiego, odbity w kilku kolorach: niewielki kościół św. Idziego u stóp Wawelu, jesienne drzewo, przechodnie. Podpis polsko-francuski, seria 196. Na rewersie owalny stempelek „Akropol Kraków” — ta sama drukarnia, która kilka lat później tłoczyła karty z niemieckim imprintem. Motyw rzadszy niż Rynek.

więcejzwiń

PT:3:57 · pocztówka (barwny drzeworyt artystyczny), nieobiegowa

↻Odwrocie

Tratwa flisacka pod Wawelem

L.A.M.S., Kraków·międzywojnie

Obraz Adama Setkowicza w reprodukcji: Wawel o zmierzchu, księżyc nad hełmami katedry, na pierwszym planie tratwa z sylwetkami flisaków. Setkowicz malował sceny krakowskie i konie — tutaj wybrał rzekę zamiast Rynku. Podpis niemiecko-polski, seria A/5. Rozwinięcie skrótu „L.A.M.S.” pozostaje nieustalone.

więcejzwiń

PT:3:65 · pocztówka (reprodukcja malarstwa), nieobiegowa

↻Odwrocie

Jagiełło na placu Matejki, przed 1939

Fot. Franciszek Gazda, Warszawa·międzywojnie

Konny Jagiełło z Pomnika Grunwaldzkiego na tle Barbakanu i kościoła św. Floriana, w ciepłej sepii, z odręcznym opisem „Kraków / Pl. Matejki / 93” wprost na odbitce. Niemcy zburzyli ten pomnik w 1939/40 roku, odbudowano go dopiero w 1976. Zdjęcie wykonał Franciszek Gazda z Warszawy, autor cyklu „Polonia Admirabilis”.

więcejzwiń

PT:3:81 · pocztówka (fotografia realna), patriotyczna, nieobiegowa

↻Odwrocie

Wawelska skarpa w pastelowym druku

Salon Malarzy Polskich; druk „Akropol”, Kraków·międzywojnie

Ta sama sylweta co na karcie :15, ale w innej epoce i w miękkiej, pastelowej gamie: zamek z katedrą i zieloną skarpą znad Wisły, z francuskim dopiskiem „Château Royal Wawel”. Nakład Salonu Malarzy Polskich, na rewersie pieczątka krakowskich Zakładów Reprodukcyjnych „Akropol” — tej samej drukarni, która wraca w kartach okupacyjnych z zespołu PT:3.

więcejzwiń

PT:4:16 · pocztówka (druk barwny, rewers podzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Ręka św. Jacka z gałązką lilii

seria „Kościół OO. Dominikanów w Krakowie”·1 poł. XX w.

Nie widok, lecz przedmiot: barokowy relikwiarz w kształcie wzniesionej dłoni z gałązką lilii, osadzony na zdobnym trzonie i cokole z kartuszami herbowymi. Sepiowy światłodruk z serii poświęconej skarbcowi Dominikanów, numer 2039. Tworzy komplet z kartą :20, gdzie sfotografowano relikwiarz z głową świętego.

więcejzwiń

PT:4:19 · pocztówka (światłodruk sepiowy, rewers podzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Puszka na głowę św. Jacka

seria „Kościół OO. Dominikanów w Krakowie”·1 poł. XX w.

Druga połowa dominikańskiej pary: puszka relikwiarzowa zwieńczona kopułą z krzyżem, z reliefowymi kwaterami scen figuralnych i kartuszem herbowym u podstawy. Numer 2040 idzie w serii tuż za ręką św. Jacka z karty :19. Skarbiec fotografowano rzadziej niż fasady, stąd muzealny charakter obu ujęć.

więcejzwiń

PT:4:20 · pocztówka (światłodruk sepiowy, rewers podzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Kapliczka przed kościołem św. Marka

„Wyd. Sal. Mal. Zagr.”, Kraków·1 poł. XX w.

Gotycki kościół św. Marka z wysokim prezbiterium, a tuż obok przydrożna kapliczka z grupą Ukrzyżowania i kilkoro przechodniów — sepia dobrze znosi ten spokojny kadr. Podpis polsko-francuski: „CRACOVIE. L’église de St. Marc.”. Nakładca kryje się pod skrótem „Wyd. Sal. Mal. Zagr.”, którego pełne rozwinięcie pozostaje nieustalone.

więcejzwiń

PT:4:21 · pocztówka (światłodruk sepiowy, rewers podzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Collegium Novum na koszt fabryki czekolady

A. Piasecki, Fabryka Czekolady, Kraków·międzywojnie

Collegium Novum zza drzew Plant, pod obrazem sążnisty podpis o neogotyckim gmachu wzniesionym przez architekta Księżarskiego. W polu znaczka widnieje nadruk „Kartka bezpłatna” — to reklamówka fabryki czekolady A. Piaseckiego, rozdawana za darmo. Forma „S. A.” w stopce sytuuje ją po 1922 roku.

więcejzwiń

PT:4:24 · pocztówka reklamowa (światłodruk sepiowy, rewers podzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Baszta Złodziejska zza drzew

Fr. Bednarz, „Krakowiaczek”, Floriańska 2·międzywojnie

Zamiast pomnikowej sylwety wzgórza — pojedynczy szczegół obwarowań: kamienna, blankowana Baszta Złodziejska, podpatrzona zza drzew. Kartę firmuje krakowski zakład fotograficzny „Krakowiaczek” Fr. Bednarza z Floriańskiej 2, nazwisko w tym zbiorze nowe. Rewers podzielony, czysty, z pieczątką firmy.

więcejzwiń

PT:4:25 · pocztówka (światłodruk sepiowy, rewers podzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Kameduli na Srebrnej Górze

nakładca nieoznaczony·1 poł. XX w.

Barokowy zespół Kamedułów na Bielanach — dwie wieże i kopuła wśród zieleni — oddany nie fotografią, lecz reprodukcją rysunku w sepii. Rewers podzielony niesie tylko słowo „POCZTÓWKA”: ani stopki, ani numeru serii, więc nakładca i rok wydania pozostają nieustalone.

więcejzwiń

PT:4:26 · pocztówka (druk sepiowy wg rysunku, rewers podzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Portier przed Hotelem Polonia

nakładca nieoznaczony·międzywojnie

Narożny gmach z wieżyczką, szyld „HOTEL POLONIA”, a przed wejściem portier; ulicą sunie automobil, mijają się przechodnie. Nakładcy nie oznaczono, a międzywojenne datowanie pozostaje do zawężenia.

więcejzwiń

PT:4:28 · pocztówka (światłodruk sepiowy, rewers podzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Gimnazjum Urszulanek przy Starowiślnej

nakład SS. Urszulanek; fot. St. Mucha·międzywojnie

Długa pierzeja klasztoru i gimnazjum Urszulanek, z napisem na fasadzie i ruchem na jezdni. Kartę wydał sam zakon, zdjęcie sygnował St. Mucha — nazwisko przewijające się przez kolekcję (por. PT:3:69 i PT:3:77). Rewers, z nagłówkiem „POLSKA — POLEN” i adnotacją „Printed in Poland”, pozostał czysty.

więcejzwiń

PT:4:30 · pocztówka (światłodruk sepiowy, rewers podzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Św. Anna sygnowana przez filmowców

„Bracia Karp — Produkcja Filmowa”, Kraków·międzywojnie

Barokowa nawa kościoła św. Anny prowadzi wzrok ku ołtarzowi głównemu, pod sklepieniem kolebkowym i kopułą; z lewej wchodzi w kadr krucyfiks procesyjny. Najdziwniejszy jest dół awersu — logo „PRODUKCJA FILMOWA — BRACIA KARP — KRAKÓW”. Wytwórnia filmowa firmująca kartę fotograficzną z wnętrzem sakralnym to w tym zbiorze nowe nazwisko.

więcejzwiń

PT:4:35 · pocztówka fotograficzna (RPPC, rewers podzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Zbroje po obu stronach portalu

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

Fotograf ustawił się tak, by rzeźbiony kamienny portal rozdzielił kadr: z lewej hełm i napierśnik z opartymi halabardami, z prawej półzbroja z obojczykiem i taszkami, pod nimi szachownicowa posadzka. W prześwicie portalu widać następną salę — okrągłą tarczę na ścianie, stelaże z uzbrojeniem i arras. Numer 2 w wawelskiej serii.

więcejzwiń

PT:4:43 · pocztówka (światłodruk, wnętrze zabytkowe / militaria), nieobiegowa

↻Odwrocie

Arrasy i kasetony Sali Poselskiej

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

Sala Poselska w pełnym reprezentacyjnym rynsztunku: arrasy na ścianach, kasetonowy strop drewniany, kandelabr, kobierce na posadzce. Kartę oznaczono numerem 1 — to nią zaczyna się cała dokumentacyjna seria Kierownictwa Odnowienia Zamku. Awers trzyma się dobrze, rewers ucierpiał od wody i foxingu.

więcejzwiń

PT:4:44 · pocztówka (światłodruk/rotograwiura, wnętrze zabytkowe), nieobiegowa

↻Odwrocie

Kominek i arras w Sali Turniejowej

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

XVI-wieczna Sala Turniejowa pokazana jako urządzone mieszkanie, a nie pusty zabytek: kominek, portret na ścianie, arras, meble i obrazy pod kasetonowym stropem. Piąta pozycja serii Kierownictwa Odnowienia Zamku i jedna z niewielu w tej partii z zupełnie czystym rewersem.

więcejzwiń

PT:4:45 · pocztówka (światłodruk/rotograwiura, wnętrze zabytkowe), nieobiegowa

↻Odwrocie

Gabinet króla w Kurzej Stopie

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

Gabinet Zygmunta III mieści się w wieży zwanej „Kurzą Stopą” — stąd nieregularny rzut wnętrza z korytarzem uciekającym w głąb. W kadrze kominek z portretem nad okapem, ozdobny strop i marmurowa posadzka. Zbiór ma też przedsionek tej samej komnaty (PT:4:56) oraz osobne ujęcie kominka Zygmunta III z sali „pod ptakami”.

więcejzwiń

PT:4:46 · pocztówka (światłodruk/rotograwiura, wnętrze zabytkowe), nieobiegowa

↻Odwrocie

Biały filar sali „Alchemja”

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

Pomieszczenie datowane na XIV–XVI wiek, o wnętrzu surowszym niż komnaty piętra: biały filar dźwigający sklepienie, kilka krzeseł, stół, szachownicowa posadzka. Nadruk zachował międzywojenną pisownię „Alchemja”. Egzemplarz nosi ślady użycia — awers wyblakły, górną krawędź rewersu ktoś kiedyś przyciął.

więcejzwiń

PT:4:47 · pocztówka (światłodruk/rotograwiura, wnętrze zabytkowe), nieobiegowa

↻Odwrocie

Ołtarz kaplicy królewskiej

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

Kaplica zamkowa ujęta na osi ołtarza: obraz ze skrzydłami, marmurowa mensa, świeczniki, sztukaterie sklepienia i rozeta wpisana w marmurową posadzkę. To najbardziej zniszczona karta wawelskiej serii w tym zbiorze — górną partię awersu znaczą ubytki emulsji i białe plamki, narożnik jest zaplamiony, rewers pokryty foxingiem.

więcejzwiń

PT:4:48 · pocztówka (światłodruk/rotograwiura, wnętrze zabytkowe), nieobiegowa

↻Odwrocie

Marmurowy kominek pod ptakami

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

Zamiast całej komnaty — jeden sprzęt: ozdobny marmurowy kominek Zygmunta III w sali „pod ptakami”, z owalnym portretem w ramie powyżej i kinkietem z boku. Reszta wnętrza zostaje tłem, wzorzysta posadzka i kasetonowy strop tylko domykają kadr. W serii dokumentacyjnej takie zbliżenie na detal zdarza się rzadko.

więcejzwiń

PT:4:49 · pocztówka (światłodruk/rotograwiura, wnętrze zabytkowe), nieobiegowa

↻Odwrocie

Biblioteka pod kolebkowym sklepieniem

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

Biblioteka zamkowa: sklepienie kolebkowe z lunetami, arkadowe okno wypełnione gomółkami, kamienne portale po bokach. Na środku stół z fotelami i kobiercem, u góry kandelabr — układ pokazuje wnętrze przygotowane do pracy, nie do zwiedzania. Ósma karta serii, rewers bez śladów użytkowania.

więcejzwiń

PT:4:50 · pocztówka (światłodruk/rotograwiura, wnętrze zabytkowe), nieobiegowa

↻Odwrocie

Trofeum spod Wiednia 1683

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. A. Pawlikowski·międzywojnie

Turecki namiot zdobyty pod Wiedniem w 1683 roku, rozstawiony w zamkowej sali wraz z kobiercami, hełmami i elementami uzbrojenia; ornamentyka tkaniny wypełnia cały kadr. Światłodruk radzi sobie z tekstyliami słabo — odbitka wyszła ciemna i niskokontrastowa. Numer 12 serii, sygnowany przez A. Pawlikowskiego, nie przez Muchę.

więcejzwiń

PT:4:51 · pocztówka (światłodruk, militaria/skarb narodowy), nieobiegowa

↻Odwrocie

Kolumny Schodów Poselskich

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

Schody Poselskie sfotografowane od dołu: kolumny, kamienna balustrada, arkadowe okna i szachownicowa posadzka, na ścianie zawieszony arras. Karta ma numer 10. Awers pozostał ciemny, ale czytelny; rewers zniszczył rozległy zaciek wodny, który przykrył niemal całą stronę adresową.

więcejzwiń

PT:4:52 · pocztówka (światłodruk/rotograwiura, wnętrze zabytkowe), nieobiegowa

↻Odwrocie

Szczerbiec i chorągiew Zygmunta Augusta

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. A. Pawlikowski·międzywojnie

Miecz koronacyjny królów polskich leży w gablocie wspartej na dwóch skręcanych kolumnach, a za nim rozpięto chorągiew koronacyjną Zygmunta Augusta. Karta numer 15 nie pokazuje sali ani architektury — jej tematem są same insygnia. Egzemplarz w dobrym stanie, rewers czysty.

więcejzwiń

PT:4:53 · pocztówka (światłodruk, insygnia koronacyjne / skarb narodowy), nieobiegowa

↻Odwrocie

Zbrojownia od strony gablot

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. A. Pawlikowski·międzywojnie

Ta sama wawelska sala broni co na karcie numer 2, tyle że okiem innego fotografa: Pawlikowski wchodzi głębiej, pokazując przeszklone gabloty z bronią palną i białą, zbroje z hełmami i halabardami przy rzeźbionym portalu, kolebkowe sklepienie i kandelabr. Dwa ujęcia jednego wnętrza to w tej serii wyjątek. Rewers zniszczony rozległym zaciekiem.

więcejzwiń

PT:4:54 · pocztówka (światłodruk, wnętrze zabytkowe / militaria), nieobiegowa

↻Odwrocie

Łoże z baldachimem Zygmunta Augusta

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

Drewniane łoże z baldachimem stoi pod malowanym stropem belkowym, a podstropowy fryz biegnie ornamentem roślinnym przetykanym inicjałami. Na ścianie krucyfiks, w bok rzeźbione kamienne portale z intarsjowanymi drzwiami, pod nogami parkiet. Numer 19 w serii — jedna z nielicznych komnat prywatnych, nie reprezentacyjnych.

więcejzwiń

PT:4:55 · pocztówka (światłodruk, wnętrze zabytkowe), nieobiegowa

↻Odwrocie

Przedsionek królewskiego gabinetu

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

Pokój przed gabinetem Zygmunta III: ściany kryte adamaszkowym wzorem, rzeźbiony strop kasetonowy z fryzem, przeszklony kredens z naczyniami, stół ze szkatułą, przy oknie wieloramienny świecznik. Marmurowy portal z intarsjowanymi drzwiami otwiera widok na dalszą enfiladę. Razem z kartą numer 4 domyka w zbiorze komplet wnętrz Kurzej Stopy.

więcejzwiń

PT:4:56 · pocztówka (światłodruk, wnętrze zabytkowe), nieobiegowa

↻Odwrocie

Hełm i szczyty katedry wawelskiej

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Żurawski·międzywojnie

Katedra od zewnątrz, w sepiowym wklęsłodruku: wieża z barokowym hełmem, przy niej surowa wieża kamienna, obok kopuła kaplicy i gotyckie szczyty naw wynurzające się z zieleni. Zewnętrzne widoki w tej serii podpisywał już nie Mucha, lecz St. Żurawski — inne nazwisko i inna technika druku niż we wnętrzach.

więcejzwiń

PT:4:57 · pocztówka (wklęsłodruk sepiowy, widok architektury), nieobiegowa

↻Odwrocie

Arrasy w sali „pod planetami”

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Mucha·międzywojnie

Na ścianach arrasy zygmuntowskie z pejzażami i zwierzętami, obok obrazy w ramach, kredens, krzesła i kandelabr pod kasetonowym stropem; posadzka szachownicowa domyka perspektywę. To druga po Sali Poselskiej komnata arrasowa w tym zbiorze. Rewers karty numer 21 znaczy zaciek po prawej stronie.

więcejzwiń

PT:4:58 · pocztówka (światłodruk, wnętrze zabytkowe), nieobiegowa

↻Odwrocie

Baszta Sandomierska wśród drzew

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu; fot. St. Żurawski·międzywojnie

Okrągła XV-wieczna baszta z ostrosłupowym dachem, resztka dawnych fortyfikacji Wawelu, wyrasta spomiędzy drzew; w tle miejska zabudowa. Karta numer 24 powstała w tym samym sepiowym wklęsłodruku i z tej samej ręki co widok katedry, co wyodrębnia w serii osobny blok ujęć zewnętrznych.

więcejzwiń

PT:4:59 · pocztówka (wklęsłodruk sepiowy, widok architektury), nieobiegowa

↻Odwrocie

Panorama wzgórza w sepii

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu·międzywojnie

Sepiowy wklęsłodruk obejmujący całe wzgórze naraz: bryłę zamku, wieże katedry, w dole zabudowę i kępy zieleni. Podpis biegnie po polsku i po francusku — seria z góry liczyła się z cudzoziemskim odbiorcą. Zdjęcie Stanisława Muchy, numer 23 w wydawnictwie firmowanym przez samo Kierownictwo Odnowienia Zamku Królewskiego na Wawelu.

więcejzwiń

PT:4:60 · pocztówka (wklęsłodruk sepiowy, widok ogólny), nieobiegowa

↻Odwrocie

Gotycki pawilon spomiędzy drzew

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu·międzywojnie

Fragment gotyckiej zabudowy wawelskiej z ciężkimi przyporami i górnym krużgankiem, ujęty spomiędzy drzew — katalog datuje sam pawilon na XIV wiek. Zdjęcie St. Żurawskiego, numer 26 tej samej wawelskiej serii. Karta nigdy nie poszła pocztą, rewers ma tylko niewielkie przebarwienia przy krawędziach.

więcejzwiń

PT:4:61 · pocztówka (wklęsłodruk sepiowy, widok architektury), nieobiegowa

↻Odwrocie

Tarcze herbowe przy bramie wjazdowej

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu·międzywojnie

Na licu ceglanej bramy ustawiono rzędy kamiennych tarcz z herbami ziem Korony i Litwy — heraldyka wychodzi tu przed architekturę. Stan gorszy niż w reszcie serii: emulsja odpadła białymi plamkami przy lewej krawędzi i u góry, narożniki przetarte, na rewersie foxing. Fot. St. Żurawski, numer 25.

więcejzwiń

PT:4:62 · pocztówka (wklęsłodruk sepiowy, widok architektury / heraldyka), nieobiegowa

↻Odwrocie

Wieża duńska przy korpusie katedry

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu·międzywojnie

Narożna wieża z baniastym hełmem przylega do korpusu katedry, obok gotyckie przypory i zieleń, a podpis dorzuca francuskie „La tour de Danemark”. Rewers czysty, choć ktoś wpisał ołówkiem „1” dokładnie w pole znaczka. Fotografował St. Żurawski, numer 28 serii wawelskiej.

więcejzwiń

PT:4:63 · pocztówka (wklęsłodruk sepiowy, widok architektury), nieobiegowa

↻Odwrocie

Brama Władysława IV pod bluszczem

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu·międzywojnie

Arkadowy wjazd z kamiennym kartuszem herbowym w kluczu, po lewej ściana zarośnięta bluszczem, w prześwicie bruk, zieleń i daleka sylweta wieży. Stopka rewersu jest tu w całości czytelna: nazwisko fotografa, numer 27 i ostrzeżenie „Naśladown. zastrzeż.” — wydawca pilnował praw do własnych widoków Wawelu.

więcejzwiń

PT:4:64 · pocztówka (wklęsłodruk sepiowy, widok architektury), nieobiegowa

↻Odwrocie

Zaułek dziedzińca Stefana Batorego

Kierownictwo Odnowienia Zamku Król. na Wawelu·międzywojnie

Nie fasada, lecz ciasny zaułek między katedrą a zabudową zamkową: arkadowy ganek-przewiązka z balustradą, wieża z baniastym hełmem, gotycki szczyt, kamienny chodnik. Fot. St. Mucha, numer 30. Ołówkowa „2” na rewersie idzie w parze z „1” z karty PT:4:63 — ślad po dawnym porządkowaniu obu razem.

więcejzwiń

PT:4:65 · pocztówka (wklęsłodruk sepiowy, widok architektury), nieobiegowa

↻Odwrocie

Brama Herbowa i pomnik Kościuszki w tle

Franciszek Gazda·ok. 1930–1938

Brukowany podjazd pod Bramę Herbową (Wazów), mur najeżony kartuszami herbowymi, a w głębi, na bastionie, konny pomnik Kościuszki. Fotografia autorska Franciszka Gazdy z warszawskiego cyklu „Polonia admirabilis”, poświęconego najważniejszym zabytkom kraju.

więcejzwiń

PT:3:2 · pocztówka fotograficzna, autorska

↻Odwrocie

Pomnik w świetle reflektorów

Stanisław Mucha·ok. 1930–1939

Pomnik Grunwaldzki — konny król Władysław Jagiełło — oświetlony reflektorami w nocnym ujęciu Stanisława Muchy, jednego z najbardziej płodnych krakowskich wydawców widokówek międzywojnia. Para z kolejną kartą, tym razem za dnia.

więcejzwiń

PT:3:17 · pocztówka fotograficzna

↻Odwrocie

Nokturn z iluminowanym pomnikiem

Franciszek Gazda, Kraków·lata 30. XX w.

Pusty nocny Rynek, gazowe latarnie, połysk bruku i światło wydobywające pomnik oraz attykę Sukiennic — jedno z lepszych ujęć cyklu „Polonia Admirabilis”. To odbitka bromowa, prawdziwa fotografia, nie druk; ktoś dopisał ołówkiem „Kraków w nocy, Rynek Gł.”. Rok pozostaje nieustalony — wytwórnia Gazdy pracowała w latach 1927–1944.

więcejzwiń

PT:3:31 · pocztówka fotograficzna (odbitka bromowa, nokturn), nieobiegowa

↻Odwrocie

Mariacki po rozbiórce Wikarówki

wg akwaforty Józefa Pieniążka; nakładca nieustalony·1934

Rzecz odbita wg akwaforty Józefa Pieniążka i datowana wprost na karcie: 1934. Podpis tłumaczy, po co powstała — „Widok po zburzeniu »Wikarówki«” — a więc utrwala konkretną zmianę w otoczeniu kościoła Mariackiego. Prezbiterium i wieże w chmurnej scenerii, wśród grup przechodniów.

więcejzwiń

PT:4:22 · pocztówka artystyczna (druk wg akwaforty, rewers podzielony), nieobiegowa

↻Odwrocie

Palaco de belartoj, list w esperanto

Salon Malarzy Polskich — „Salono de polaj pentristoj”·1934

Pałac Sztuki przy placu Szczepańskim, z grupką osób przed portalem — ale całą kartę przygotowano po esperancku: podpis „Palaco de belartoj”, a w stopce Salon Malarzy Polskich występuje jako „Salono de polaj pentristoj”. Rewers zapisano odręcznie, również w esperanto, i datowano na 1934 rok. Druga esperancka karta w zbiorze, po :15.

więcejzwiń

PT:4:27 · pocztówka (druk sepiowy, rewers podzielony), z wiadomością (esperanto)

↻Odwrocie

Przekupki u stóp Mickiewicza

Franciszek Gazda, Kraków·1936, w obiegu 1937

Trzy kobiety w chustach siedzą na bruku z koszami i workami, tuż pod pomnikiem; z lewej żeliwny kandelabr, w tle stragany przy Sukiennicach. Czwarta klatka cyklu „Polonia Admirabilis”, wykonana w 1936 roku na polskim papierze „Alfa”, o czym wytwórca informuje na rewersie. Wysłana rok później, ze znaczkiem Poczty Polskiej.

więcejzwiń

PT:3:32 · pocztówka fotograficzna (odbitka „Alfa”), obiegowa

↻Odwrocie

Teatr nocą, do Wiednia

wydawca nieustalony·18 listopada 1937

Nocne ujęcie Teatru Miejskiego im. Juliusza Słowackiego, wysłane do Wiednia 18 listopada 1937 roku, zaadresowane do niejakiej Elise Glas. Tworzy parę z kolejną kartą — ten sam budynek, zupełnie inny nastrój.

więcejzwiń

PT:3:15 · pocztówka fotograficzna, obiegowa

↻Odwrocie

Brama Floriańska w biało-czerwonych flagach

Salon Malarzy Polskich, Kraków·1938

Na kamienicy przy bramie wywieszono biało-czerwone flagi — kadr złapany w dniu państwowej uroczystości. Pod spodem francuski podpis z literówką: „Grand port de St. Florian” zamiast „Grande porte”. Kartę wysłano w 1938 roku do Roztok u Kruh w Czechosłowacji, ze znaczkiem 25 gr „Belweder”.

więcejzwiń

PT:3:64 · pocztówka (druk barwny), obiegowa (do Czechosłowacji)

↻Odwrocie

Wawel nocą, list żołnierza z listopada 1939

Bromoton·11 listopada 1939

Nocne ujęcie oświetlonego zamku. Na odwrocie długi list niemieckiego żołnierza, datowany „Krakau, d. 11.11.39” — dziesięć dni po zajęciu miasta wspomina m.in. grób marszałka Piłsudskiego i krakowskie lotnisko, zapewniając, że miasto „nie zostało zniszczone”. Jeden z niewielu przedmiotów w tym zbiorze, który wprost dokumentuje pierwsze tygodnie okupacji.

więcejzwiń

PT:3:8 · pocztówka fotograficzna, obiegowa

↻Odwrocie

Ostatnia wiosna pomnika

Salon Malarzy Polskich·maj 1939

Ten sam pomnik za dnia, na placu Matejki, z dokładną datą wydania — maj 1939 roku. Pół roku później, w listopadzie 1939, Niemcy zburzyli pomnik doszczętnie. Ta karta pokazuje go takim, jakim widzieli go krakowianie tamtej ostatniej przedwojennej wiosny.

więcejzwiń

PT:3:18 · pocztówka fotograficzna

↻Odwrocie

Prawdziwa fotografia Rynku, maj 1939

Salon Malarzy Polskich·maj 1939

Wieża ratuszowa, Sukiennice i kościółek św. Wojciecha na jednej odbitce fotograficznej — nie druku, co wydawca zaznaczył na rewersie napisem „Prawdziwa fotografia”. Kod 5-39 datuje nakład na maj 1939, cztery miesiące przed wojną. Rewers zapisano po niemiecku. Ta sama kompozycja wróci na karcie okupacyjnej :26 — para do zestawienia obok siebie.

więcejzwiń

PT:3:25 · pocztówka fotograficzna (RPPC, „Prawdziwa fotografia”), zapisana

↻Odwrocie

Dwa tygodnie przed wojną, do Lublina

Fot. St. Mucha, dystrybucja „Ruch”·16 sierpnia 1939

Mury miejskie, Barbakan i Brama Floriańska na realnej fotografii sygnowanej przez Stanisława Muchę. Kartę nadano w Krakowie 16 sierpnia 1939 roku — dwa tygodnie przed wybuchem wojny — do Janiny Godlewskiej w Lublinie, ze znaczkiem 15 gr z Jagiełłą i Jadwigą.

więcejzwiń

PT:3:77 · pocztówka (fotografia realna), obiegowa

↻Odwrocie

Rynek jako Adolf-Hitler-Platz

Graphische Anstalt „Akropol”, Krakau·ok. 1940–1944

Ten sam Rynek Główny, ale pod niemiecką nazwą — sepiowa rotograwiura powtarza kadr polskiej karty :25, dokładając nadruk z „Adolf-Hitler-Platz”, Rathaus, Tuchhalle i Adalbert-Kirche. Tak przemianowano Rynek w Generalnym Gubernatorstwie i tak sprzedawała go krakowska oficyna „Akropol”. Rewers czysty: karty nikt nie wysłał.

więcejzwiń

PT:3:26 · pocztówka (rotograwiura), okupacyjna, nieobiegowa

↻Odwrocie

Wieża ratuszowa pod niemiecką nazwą

Graphische Anstalt „Akropol”, Krakau·ok. 1940–1944

Rotograwiura Rynku z wieżą ratuszową i pierzeją kamienic, w tle zwykły ruch uliczny. Zmienił się tylko podpis: „KRAKAU. Adolf Hitler Platz mit Rathausturm”. Plac został ten sam, tabliczka inna — germanizacja miasta zaczynała się od nazw. Druk wykonała krakowska oficyna „Akropol”.

więcejzwiń

PT:3:50 · pocztówka (rotograwiura), okupacyjna (niemiecka), nieobiegowa

↻Odwrocie

Sukiennice okiem Stanisława Muchy

Fot. Stanisław Mucha, Kraków; wydawca nieustalony·ok. 1940–1944

Słoneczny dzień, kawiarniane parasole, przechodnie pod latarniami — zdjęcie Stanisława Muchy, cenionego krakowskiego fotografa. Niemiecki nadruk nazywa Rynek „Adolf Hitler Platz”, cenę podano w złotych Generalnego Gubernatorstwa: „Preis 1 Zł.”. Zwyczajne popołudnie, sfotografowane w okupowanym mieście.

więcejzwiń

PT:3:51 · pocztówka (światłodruk/rotograwiura), okupacyjna (niemiecka), nieobiegowa

↻Odwrocie

Sukiennice pod niemieckim szyldem placu

Fot. St. Mucha, Kraków·ok. 1940–1943

Rynek Główny sfotografowany z bruku — Sukiennice, kościół św. Wojciecha, wieże Mariackiego — ale nadruk mówi już „Adolf Hitler Platz”. Zdjęcie sygnował Stanisław Mucha, ten sam fotograf, który później dokumentował wyzwolenie Auschwitz. Karta nigdy nie poszła pocztą; na czystym rewersie odbito fioletowy stempel zakładu z ul. Jabłonowskich 2.

więcejzwiń

PT:3:69 · pocztówka (fotografia realna), okupacyjna, nieobiegowa

↻Odwrocie

Panorama znad Adolf-Hitler-Platz

Fot. St. Mucha, Kraków·ok. 1940–1944

Panorama znad Rynku Głównego: pierzeje kamienic, fragment attyki Sukiennic u dołu kadru, sylweta Wawelu w głębi. Zdjęcie jest zwyczajne, podpis nie: niemieckie „KRAKAU. Blick auf den Adolf-Hitler-Platz und die Burg.” zamienia Rynek w adres okupanta. Fotografia Stanisława Muchy; fioletowa pieczątka na rewersie podaje ulicę Jabłonowskich 26 — adres inny niż notowany dotąd dla jego pracowni, więc wymaga sprawdzenia.

więcejzwiń

PT:4:42 · pocztówka fotograficzna (sepia), nieobiegowa; okupacyjna

↻Odwrocie

Zaśnieżone wejście na wzgórze katedralne

Graphische Anstalt „Akropol”, Krakau·ok. 1941

Zima na Wawelu: brama, mur i zabudowa przy wejściu na dziedziniec katedralny, w barwnej grafice Władysława Bieleckiego. Rysunek pozostał polski, ale imprint jest już wyłącznie niemiecki — „Krakau. Eingang zur Kathedrale auf d. Burg”. Kod druku 196/4-8-41 datuje nakład na rok 1941.

więcejzwiń

PT:3:59 · pocztówka (barwna grafika artystyczna), okupacyjna, nieobiegowa

↻Odwrocie

Mariacki od strony prezbiterium, zimą

Graphische Anstalt „Akropol”, Krakau·ok. 1941

Bielecki ustawił się tam, gdzie mało kto: przy ceglanej ścianie prezbiterium, z hełmem wieży dopiero w tle. Śnieg, latarnia, przydrożna figura. Kadr nietypowy, kolejność podpisów typowa dla Generalnego Gubernatorstwa — „Krakau. Marienkirche” stoi przed „Kościół Mariacki”. Ta sama seria 196 oficyny Akropol.

więcejzwiń

PT:3:60 · pocztówka (barwna grafika artystyczna), okupacyjna, nieobiegowa

↻Odwrocie

Kopernik jeszcze na dziedzińcu

Graphische Anstalt „Akropol”, Krakau·ok. 1941

Pomnik Mikołaja Kopernika dłuta Cypriana Godebskiego stoi tu na zaśnieżonym dziedzińcu arkadowym, ujęty przez ostrołukowe przejście. W 1953 roku przeniesiono go do Plant — grafika Bieleckiego zatrzymuje go w dawnym miejscu. Który dokładnie dziedziniec uniwersytecki, pozostaje do ustalenia.

więcejzwiń

PT:3:61 · pocztówka (barwna grafika artystyczna), okupacyjna, nieobiegowa

↻Odwrocie

Złocona kopuła bez podpisu

Graphische Anstalt „Akropol”, Krakau·ok. 1941

Awers pozostał bez nadruku tytułowego, co utrudnia identyfikację. Zimowy widok kościoła z wieżami i złoconą kopułą — najpewniej Kaplica Zygmuntowska z sąsiednią kopułą Wazów, czyli katedra na Wawelu, choć sprawa zostaje otwarta. Rysunek przypisywany Bieleckiemu, jak reszta serii 196.

więcejzwiń

PT:3:62 · pocztówka (barwna grafika artystyczna), okupacyjna, nieobiegowa

↻Odwrocie

Zielonkawy Rynek, maj 1941

Graphische Anstalt „Akropol”, Krakau·maj 1941

Cały kadr wpada w zielonkawy ton druku: kościół Mariacki, wieża ratuszowa i Sukiennice w jednym kadrze, pod nadrukiem „KRAKAU. Adolf Hitler-Platz”. Kod druku 100-V-41 wskazuje maj 1941. Nazwa placu wraca w tym zbiorze na kilku kartach okupacyjnych, ale ta jest datowana najdokładniej.

więcejzwiń

PT:3:68 · pocztówka (druk okupacyjny z nazwą „Adolf-Hitler-Platz”), nieobiegowa

↻Odwrocie

Wawel spod przęsła mostu

Akropol, Kraków·ok. 1942

Nietypowy kadr — zamek i katedra sfotografowane od dołu, spod przęsła mostu na Wiśle, z barką na pierwszym planie. Niemiecki podpis na awersie i nadruk „9-42” sugerują, że karta powstała już w czasie okupacji, choć dokładna data pozostaje niepewna.

więcejzwiń

PT:3:1 · pocztówka fotograficzna

↻Odwrocie

Kartka z lipca 1942

Heinrich Hoffmann, Poznań·21 lipca 1942

Panorama Wawelu znad Wisły w technice rotograwiury, zapisana 21 lipca 1942 roku z krótką niemiecką wiadomością „Mein liebes Hani!”. Wydawcą jest Verlag Heinrich Hoffmann z Poznania — firma należąca do prywatnego fotografa Adolfa Hitlera, która w czasie okupacji wydawała też serie widokówek z ziem polskich.

więcejzwiń

PT:3:3 · pocztówka (rotograwiura), obiegowa

↻Odwrocie

Oskarżenie wypisane na rewersie

fot. Jerzy Grzegorzewicz·prawdopodobnie 1945–1946

Awers to spokojny widok pomnika na tle Sukiennic; rewers jest aktem oskarżenia. Wydrukowano tam wyliczankę niemieckich zniszczeń: spalony „Hołd Pruski”, pocięty na kawały „Grunwald”, zagarnięty ołtarz Wita Stwosza, wysadzony pomnik wieszcza. Pomnik istotnie rozebrano 17 sierpnia 1940. Numer serii M-00835 wiąże tę kartę z :39; dokładny rok wydania pozostaje do ustalenia.

więcejzwiń

PT:3:34 · pocztówka (rotograwiura), patriotyczno-martyrologiczna, nieobiegowa

↻Odwrocie

Rozeta bruku widziana z góry

fot. Jerzy Grzegorzewicz·prawdopodobnie 1945–1946

Zdjęcie zrobione z okna albo z dachu: pomnik oglądamy z góry, a wokół niego rozwija się ornamentalna rozeta bruku Rynku, której z poziomu chodnika nikt nie widzi. Podpis na rewersie mówi „Pomnik Adama Mickiewicza przed rozbiorem” — rozbiorem nazwano tu niemiecki demontaż z 1940 roku. Ta sama seria co :34.

więcejzwiń

PT:3:39 · pocztówka (rotograwiura, ujęcie artystyczne z góry), patriotyczna, nieobiegowa

↻Odwrocie

Zimowy kadr bez tytułu

producent krakowski, nieustalony·międzywojnie lub okres powojenny

Ostry kontrast, bezlistne drzewa, śnieg: klasycystyczny gmach z kolumnadą i rzeźbami na attyce, w tle kościół z kopułą i wieżami. Awers nie ma nadruku tytułowego, więc budynku nie da się jednoznacznie wskazać — jedynym tropem jest wytłoczony w narożniku stempel krakowskiego producenta. Identyfikacja i datowanie pozostają otwarte.

więcejzwiń

PT:3:78 · pocztówka (fotografia realna), nieobiegowa

↻Odwrocie

Znaczek Wystawy Ziem Odzyskanych

Wydawnictwo „Polonia”·1948

Drobna karta z winietką panoramy z Wawelem, w tej partii jedyna powojenna. Cały ciężar leży na rewersie: znaczek 6 zł „Wystawa Ziem Odzyskanych Wrocław 1948”, stempel z tego samego roku, polski tekst i adres na ulicy Szewskiej w Krakowie. Nazwiska adresata nie udało się dotąd odczytać.

więcejzwiń

PT:6:30 · karta pocztowa (widok miasta), powojenna, obiegowa 1948

↻Odwrocie

Aleja Plant, marzec 1954

Spółdzielczy Instytut Wydawniczy „Kraj”; fot. St. Kolowca·wyd. 1952, obieg 24 marca 1954

Aleja Plant obramowana drzewami, a w jej głębi wysoki modernistyczny gmach z cylindryczną nadbudową — budynku dotąd nie zidentyfikowano. Zdjęcie Stanisława Kolowcy, nakład „Kraju” z 1952 roku, lecz w obieg karta poszła dopiero 24 marca 1954: trzy znaczki „Rok Odrodzenia” z Kochanowskim i adres do księdza Mariana w Będzinie.

więcejzwiń

PT:4:23 · pocztówka (wklęsłodruk sepiowy, rewers podzielony), obiegowa; powojenna

↻Odwrocie

Złotówka na miejską zieleń

Wydawnictwo „Sport i Turystyka”, Warszawa·1956

Sepiowa rotograwiura Sukiennic według fotografii Edwarda Falkowskiego, z ozdobnym kandelabrem wysuniętym na pierwszy plan. W stopce doklejona do widokówki zbiórka: „Cena 1 zł na zieleń Krakowa”. Nakład 30 000 egzemplarzy z Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych; rewersu nikt nigdy nie zapisał.

więcejzwiń

PT:3:46 · pocztówka (rotograwiura), powojenna, nieobiegowa

↻Odwrocie

Barbakan z dopłatą na miejską zieleń

Sport i Turystyka, Warszawa·1956

Rotograwiura według zdjęcia Romana Wesołowskiego: Barbakan wśród drzew Plant, nad nim przewody tramwajowe. Nakład 30 000 egzemplarzy, druk PWPW, wydawnictwo „Sport i Turystyka” — a do ceny doliczono dopłatę na zieleń Krakowa. Ta sama masowa seria co :46; dobrze pokazuje powojenny obieg widokówek.

więcejzwiń

PT:3:75 · pocztówka (rotograwiura), powojenna, nieobiegowa

↻Odwrocie

Brama Floriańska przez oszronione gałęzie

Wydawnictwo „Sport i Turystyka”, Warszawa; fot. Stanisław Kolowca·1956

Wieża Bramy Floriańskiej ledwie przebija się przez oszronione krzewy i ośnieżone konary — zimowe ujęcie Stanisława Kolowcy w ciepłej sepii. Stopka zdradza cel wydania: „Cena 1 zł na zieleń Krakowa”, nakład 20 000. Ten sam numer zamówienia 5582-56 nosi PT:3:46 — obie karty wyszły z jednej serii.

więcejzwiń

PT:4:36 · pocztówka (wklęsłodruk sepiowy, rewers podzielony), nieobiegowa; powojenna

↻Odwrocie

Tramwaje przed hotelem „Korona”

Biuro Wydawnicze „Ruch”; fot. S. Arczyński·1964

Modernistyczna bryła hotelu „Korona” z parterem usługowym — widać szyld lokalu „Pluton” — a przed nią tramwaje i uliczny ruch. Nadruk idzie w czterech językach, aż po „Гостиница »Корона«”, bo karta miała trafić do zagranicznego gościa. Cena 1,20 zł plus 20 gr na SFOS, nakład 25 000.

więcejzwiń

PT:4:41 · pocztówka (wklęsłodruk, rewers podzielony), nieobiegowa; powojenna

↻Odwrocie

portret brodatego mężczyzny w kożuchu (wizytówka, ok. 1867–1877)

Walery Rzewuski, Kraków, Wesoła, ul. Podwale 27B·ok. 1867–1877

Fotografia wizytowa z krakowskiego zakładu Walerego Rzewuskiego (1837–1888) — jednego z najwybitniejszych polskich fotografów XIX w., patrona krakowskiego Muzeum Fotografii (MuFo), mistrza portretu i pioniera fotografii teatralnej. Popiersiowy portret brodatego mężczyzny w płaszczu z szerokim futrzanym kołnierzem. Awers z drukiem „W. Rzewuski w Krakowie”. Rewers z winietą ukazującą gmach jego atelier: „Zakład Fotograficzny Walerego Rzewuskiego w Krakowie, Wesoła, ulica Podwale No 27B”. Adres „Podwale 27B” to wczesna forma (później ul. Kolejowa, obecnie Westerplatte 11); atelier czynne od 1867 do śmierci fotografa w 1888. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:49 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

↻Odwrocie

portret mężczyzny (Jundziłł), wizytówka (CDV)

J. Zajączkowski, Fotograf przy ulicy Ś. Józefa w Hotelu Narodowym w Krakowie·ok. 1870–1880

Wczesna wizytówka (CDV) z krakowskiego zakładu J. Zajączkowskiego (przy ul. Ś. Józefa, w Hotelu Narodowym). Winietowany portret mężczyzny z wąsem i bródką, w surducie. Rewers ozdobny (z herbem Krakowa): „J. Zajączkowski, Fotograf przy Ulicy Ś. Józefa w Hôtelu Narodowym w Krakowie”. Na rewersie odręcznie „Jundziłł” (nazwisko modela; ród szlachecki — do potwierdzenia).

więcejzwiń

DZF:8:26 · wizytówka (carte de visite, CDV)

↻Odwrocie

portret młodego mężczyzny, datowany 1873, z dedykacją (wizytówka)

Walery Rzewuski, Kraków, Wesoła, ul. Podwale 27B·20 III 1873

Fotografia wizytowa z krakowskiego zakładu Walerego Rzewuskiego (1837–1888). Popiersiowy portret młodego mężczyzny w owalnej winiecie, z bujną kręconą czupryną, w ciemnym surducie z muszką. Awers z drukiem „W. Rzewuski w Krakowie”. Rewers z winietą gmachu atelier („Wesoła, ulica Podwale No 27B”) oraz odręczną dedykacją atramentem — czytelne „w dowód przyjaźni” i data „20.3.73” (20 marca 1873); podpis/nazwisko nieczytelne, zakończenie na „…żelazowski” (do potwierdzenia). Wczesne, datowane CDV z pracowni czołowego fotografa krakowskiego, z dedykacją.

więcejzwiń

DZF:8:50 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

↻Odwrocie

portret młodej dziewczyny (wizytówka, ok. 1878–1882)

A. Szubert, Kraków i Szczawnica·ok. 1878–1882

Fotografia wizytowa z zakładu Awita Szuberta (1837–1919) — jednego z trzech pierwszych wielkich fotografów krakowskich, pioniera fotografii tatrzańskiej i cenionego portrecisty (fotografował m.in. Modrzejewską, Matejkę, Witkiewicza). Popiersiowy portret młodej dziewczyny w owalnej winiecie, w ciemnej atłasowej sukni z dużą kokardą. Awers z czerwoną ramką i drukiem „A. Szubert w Krakowie”. Rewers czerwony, bogato zdobiony (orzeł cesarski, medale: Wiedeń 1873, Bruksela 1875, Lwów 1877, Paryż 1878): „A. Szubert w Krakowie i Szczawnicy”. Krakowski zakład Szuberta mieścił się przy ul. Krupniczej 17 (1867–1882). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:47 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

↻Odwrocie

portret chłopca ze słomkowym kapeluszem (wizytówka, ok. 1878–1882)

A. Szubert, Kraków, ul. Krupnicza 17·ok. 1878–1882

Fotografia wizytowa z zakładu Awita Szuberta w Krakowie (ul. Krupnicza 17). Całopostaciowy portret małego chłopca siedzącego na giętym krześle, w zapinanej kurtce i krótkich spodenkach, ze słomkowym kanotierem w dłoni. Rewers czerwony, bogato zdobiony (medale: Wiedeń, Bruksela, Lwów 1877, Paryż 1878): „A. Szubert w Krakowie, ulica Krupnicza No 17”. Karton wtórnie przycięty do owalu. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:48 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

↻Odwrocie

portret starszego mężczyzny w binoklach, wizytówka (CDV), datowana 1881

J. Krieger, Fotograf w Krakowie·1881

Wizytówka (CDV) z renomowanego krakowskiego zakładu J. Kriegera (Rynek Główny, ul. św. Jana, L. 37). Owalny, winietowany portret popiersiowy starszego mężczyzny w binoklach, z wąsem i bródką. Rewers ozdobny (fioletowy) z monogramem: „J. Krieger, Fotograf w Krakowie, w głównym Rynku przy ulicy Śgo Jana w domu narożnym pod L. 37; Vervielfältigung vorbehalten / Naśladowanie zastrzega”. Na rewersie odręczna inskrypcja (pionowo): miejscowość i data „…kwietnia 1881”. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:1 · wizytówka (carte de visite, CDV)

↻Odwrocie

portret mężczyzny z wąsem (wizytówka, ok. 1885–1893)

Zakład Fotograficzny Stanisława Bizańskiego, Kraków, Plac Szczepański 3·ok. 1885–1893

Fotografia wizytowa z krakowskiego zakładu Stanisława Bizańskiego (Plac Szczepański 3). Popiersiowy portret mężczyzny z wąsem, w ciemnej marynarce, z widoczną kamizelką i dewizką. Awers z czerwoną ramką i drukiem „Stanisław Bizański — Kraków”. Rewers ozdobny z monogramem SB: „Zakład Fotograficzny Stanisława Bizańskiego w Krakowie, Plac Szczepański No 3; Klisze przechowują się” (druk „Krziwanek Wien”). Bizański to znany krakowski fotograf 2. poł. XIX w. (m.in. pionierskie widoki Tatr i Zakopanego). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:44 · fotografia wizytowa (carte de visite / CDV)

↻Odwrocie

portret ślubny (Marya i Franciszek Tylko), datowany 1885

Szymon Balicer, Fotograf, Kraków, ul. Kolejowa 16·1885

Fotografia gabinetowa (duży format) z krakowskiego zakładu Szymona Balicera (ul. Kolejowa 16, „obok gmachu straży ogniowej”). Całopostaciowy portret ślubny: pan młody siedzący przy stoliku, panna młoda stojąca obok w białej sukni z welonem, wiankiem i bukietem. Rewers różowy: „Szymon Balicer, Fotograf w Krakowie, ulica Kolejowa No 16, obok gmachu straży ogniowej” (druk „Leop. Turkel, Wien”), z odręcznym wpisem: „Marya i Franciszek Tylko, połączeni d. 12/2 1885 o godzinie 6 wieczór; Fotografowani d. 5[?] sierpnia 1885 r.” (odczyt do potwierdzenia).

więcejzwiń

DZF:8:56 · fotografia gabinetowa (duży format)

↻Odwrocie

portret kobiety (Albina Frank)

M. A. Olma, Zakład artystyczno-fotograficzny, Kraków, Podwale 14·ok. 1890–1900

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu M. A. Olmy (Podwale 14). Popiersiowy portret kobiety w ciemnej sukni z wysokim kołnierzem i plisowanym plastronem. Rewers ozdobny (niebieski) z widokiem gmachu i sygnaturą „Zakład artystyczno-fotograficzny M. A. Olma w Krakowie, Podwale 14; Klisze przechowują się” (litografia K. Krziwanek, Wien). Na rewersie ołówkowa inskrypcja „Albina Frank” (nazwisko modelki) oraz „80.-” (dawna wycena).

więcejzwiń

DZF:8:3 · fotografia gabinetowa

↻Odwrocie

portret dziewczyny z warkoczem, wizytówka (CDV)

Zakład Artystyczno-Fotograficzny Józefa Sebalda·ok. 1890–1895

Wizytówka (CDV) z krakowskiego zakładu Józefa Sebalda — następcy słynnej pracowni Walerego Rzewuskiego (jednego z ojców krakowskiej fotografii) — przy ul. Kolejowej 27b. Winietowany portret młodej dziewczyny z długim warkoczem, w jasnej sukni z koronkowym karczkiem i kokardą. Rewers ozdobny (czerwony) z monogramem „JS”: „Zakład Artystyczno-Fotograficzny Józefa Sebalda, dawniej Walerego Rzewuskiego, w Krakowie, ul. Kolejowa No 27b”. Ołówkowa data „28/I 189?” (do potwierdzenia). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:4 · wizytówka (carte de visite, CDV)

↻Odwrocie

portret mężczyzny z sumiastym wąsem

J. Wien·ok. 1890–1900

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu J. Wien (ul. Sławkowska 31). Popiersiowy portret mężczyzny z sumiastym wąsem i bokobrodami, w marynarce z aksamitnym kołnierzem i wzorzystym plastronie. Awers ze złoceniem „J. Wien, Cracovie” (z lilijką). Rewers ozdobny (bordowy): „J. Wien, Cracovie, Sławkowska 31” (litogr. Türkel & Steiner, Wien). Ołówkowe dopiski: wymiary „6,3×10,1”, „20.-”. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:25 · fotografia gabinetowa

tylko awers

Konfesja świętego Stanisława w katedrze

wydawca nieustalony·ok. 1890–1905

Barokowy baldachimowy namiot z relikwiarzową trumną w nawie katedry — temat raczej pielgrzymkowy niż widokowy, rzadszy na kartach niż panoramy. Fotografia naklejona na karton z podwójną ozdobną ramką, podpis w trzech językach, ton chłodny, niebieskawy. Karta z albumu-leporello, jednostronna, więc rewers pozostaje nieznany.

więcejzwiń

PT:4:69 · karta albumowa (leporello), światłodruk na kartonie, jednostronna

tylko awers

Ołtarz Wita Stwosza w stanie otwartym

wydawca nieustalony·ok. 1890–1905

Tryptyk sfotografowany rozłożony, ze sceną Zaśnięcia i Wniebowzięcia Marii — tak, jak oglądano go w kościele Mariackim na przełomie wieków. W całym albumie to karta najbardziej „muzealna”: nie miasto, lecz jego arcydzieło. Albertotypowa odbitka o niebieskawym tonie, naklejona na karton z ozdobną ramką.

więcejzwiń

PT:4:70 · karta albumowa (leporello), światłodruk na kartonie, jednostronna

tylko awers

Norbertanki odbite w Wiśle

wydawca nieustalony·ok. 1890–1905

Zespół klasztorny widziany od strony Wisły, z bryłą odbitą w wodzie — po ten kadr trzeba było wyjść poza ścisłe centrum. Zwierzyniec był wtedy przedmieściem i w albumach pojawiał się rzadziej niż Rynek czy Wawel. Podpis polsko-niemiecko-francuski, karton lekko pożółkły ze starości.

więcejzwiń

PT:4:71 · karta albumowa (leporello), światłodruk na kartonie, jednostronna

tylko awers

Ten sam Wawel, pokolenie wcześniej

wydawca nieustalony·ok. 1890–1905

Panorama, którą w międzywojniu powtórzy seria Kierownictwa Odnowienia Zamku (PT:4:60) — tylko o pokolenie wcześniej i z niemieckim podpisem „Königl. Schloss Wawel mit d. Domkirche”. Wczesny światłodruk naklejony na karton albumowej harmonijki.

więcejzwiń

PT:4:72 · karta albumowa (leporello), światłodruk na kartonie, jednostronna

tylko awers

Kopiec w pierścieniu fortyfikacji

wydawca nieustalony·ok. 1890–1905

Ziemny stożek ujęto razem z opasującymi go fortyfikacjami i panoramą okolicy — na kartach z tego czasu kopiec prawie zawsze pojawia się w tej wojskowej oprawie. Górny wiersz podpisu wyszedł częściowo poza kadr, przez co polska nazwa jest ucięta, a czytelne zostają niemiecka i francuska.

więcejzwiń

PT:4:73 · karta albumowa (leporello), światłodruk na kartonie, jednostronna

tylko awers

Collegium Novum dla zagranicznego gościa

wydawca nieustalony·ok. 1890–1905

Neogotycki gmach uniwersytetu, podpisany także po francusku jako „Université des Jagellons” — album wyraźnie liczył na kupującego z zagranicy. Uczelnia trafia tu obok Sukiennic i Wawelu, jako jeden z punktów obowiązkowych. Karton lekko pożółkły, strona ekspozycyjna w dobrym stanie.

więcejzwiń

PT:4:74 · karta albumowa (leporello), światłodruk na kartonie, jednostronna

tylko awers

Arkady i attyka od strony Rynku

wydawca nieustalony·ok. 1890–1905

Sukiennice z arkadami i attyką, w tle wieża ratuszowa — motyw, który w tym zbiorze wraca w każdej epoce, aż po międzywojenną reklamę czekolady Piaseckiego (PT:6:28). Tutaj jest jeszcze światłodrukiem naklejonym na karton składanej harmonijki, kupowanej na pamiątkę pobytu w mieście.

więcejzwiń

PT:4:75 · karta albumowa (leporello), światłodruk na kartonie, jednostronna

tylko awers

Przewiązka nad uliczką przy Pijarskiej

wydawca nieustalony·ok. 1890–1905

Gmachy Muzeum Książąt Czartoryskich przy Pijarskiej i św. Jana, z charakterystyczną przewiązką przerzuconą nad uliczką. Muzeum trafiało na karty rzadziej niż Rynek czy Wawel, więc temat jest wyraźnie mniej ograny. Odbitka światłodrukowa w niebieskawym tonie, z ozdobną ramką i trójjęzycznym podpisem.

więcejzwiń

PT:4:76 · karta albumowa (leporello), światłodruk na kartonie, jednostronna

tylko awers

Wieża ratuszowa jeszcze z Odwachem

wydawca nieustalony·ok. 1890–1905

Gotycka wieża z zegarem stoi tu w towarzystwie przylegającego Odwachu — budynku, którego przy niej dziś już nie ma; z prawej wchodzi w kadr fragment Sukiennic. Na dole trochę ulicznego sztafażu, ludzie na Rynku około roku 1900. Podpis, jak w całym albumie, po polsku, niemiecku i francusku.

więcejzwiń

PT:4:77 · karta albumowa (leporello), światłodruk na kartonie, jednostronna

↻Odwrocie

portret młodego mężczyzny (Brzechwa), wizytówka (CDV)

M. A. Olma, Zakład artystyczno-fotograficzny, Kraków, Podwale 14·ok. 1895–1905

Wizytówka (CDV) z krakowskiego zakładu M. A. Olmy (Podwale 14). Popiersiowy portret młodego mężczyzny w ciemnej marynarce, jasnej kamizelce i krawacie. Rewers ozdobny (niebieski) z widokiem gmachu i sygnaturą Olmy (litografia K. Krziwanek, Wien). Na rewersie ołówkowe nazwisko „BRZECHWA” (model).

więcejzwiń

DZF:8:5 · wizytówka (carte de visite, CDV)

↻Odwrocie

portret mężczyzny w binoklach

Zakład Art.-Fotograficzny J. Sebalda·ok. 1895–1905

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu J. Sebalda (następcy pracowni Walerego Rzewuskiego), ul. Kolejowa 11. Popiersiowy, mocno wyblakły portret mężczyzny w binoklach, z bujnym wąsem, w jasnym ubraniu. Rewers ozdobny (zielony) z godłem: „Zakład Art.-Fotograficzny, dawniej W. Rzewuskiego, Kraków, ul. Kolejowa 11; Klisze przechowują się dla dalszych zamówień”. Na rewersie kilka odręcznych wpisów atramentem (brązowy i niebieski), m.in. możliwe nazwisko — nieczytelne (do potwierdzenia). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:8 · fotografia gabinetowa

↻Odwrocie

portret starszej kobiety

Zakład Art.-Fotograficzny J. Sebalda·ok. 1895–1905

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu J. Sebalda (następcy pracowni W. Rzewuskiego), ul. Kolejowa 11. Popiersiowy portret starszej kobiety w ciemnej sukni z koronkowym karczkiem i kolczykami. Rewers ozdobny (zielony) — częściowo uszkodzony (ubytki), z sygnaturą Sebalda i informacją „Klisze przechowują się dla dalszych zamówień”; ołówkowe dopiski (numer/data, nieczytelne). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:9 · fotografia gabinetowa

↻Odwrocie

portret młodej kobiety z żetową broszą

Zakład Art.-Fotograficzny J. Sebalda·ok. 1895–1905

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu J. Sebalda (następcy pracowni W. Rzewuskiego), ul. Kolejowa 11. Popiersiowy portret młodej kobiety w ciemnej sukni z bufiastymi rękawami i ozdobnym dżetowym żabotem, z perłową kolią i kolczykami. Rewers ozdobny (zielony): „J. Sebald, Zakład Art.-Fotograficzny, dawniej W. Rzewuskiego, Kraków, ul. Kolejowa 11; Klisze przechowują się dla dalszych zamówień” (Esbe, Siegm. Bondy, Wien). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:11 · fotografia gabinetowa

↻Odwrocie

portret mężczyzny w czapce jeździeckiej (Felix Proskowa)

Zakład Art.-Fotograficzny J. Sebalda·ok. 1895–1905

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu J. Sebalda (następcy pracowni W. Rzewuskiego), ul. Kolejowa 11. Popiersiowy portret mężczyzny w okrągłej aksamitnej czapce jeździeckiej/myśliwskiej z daszkiem i kokardką. Rewers ozdobny (zielony) z sygnaturą Sebalda („Esbe”, Siegm. Bondy, Wien). Na rewersie ołówkiem „Felix Proskowa…” (nazwisko modela; końcówka do potwierdzenia).

więcejzwiń

DZF:8:12 · fotografia gabinetowa

↻Odwrocie

młody mężczyzna w mundurze z futrzanym kołnierzem, datowany 1899 (fotografia gabinetowa)

Szymon Balicer, Zakład Fotograficzny, Kraków, ul. Kolejowa 16·16 I 1899

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu Szymona Balicera (ul. Kolejowa 16, „obok Kasyna Wojskowego”). Popiersiowy portret młodego mężczyzny w mundurze ze stójką i sznurem na piersi, z narzuconą pelisą o szerokim futrzanym kołnierzu. Rewers niebieski: „Szymona Balicera w Krakowie, ulica Kolejowa No 16, obok Kasyna Wojskowego; Przyjmuje się powiększenia…” (druk „Lith. K. Krziwanek Wien”), z odręczną datą „16/I 1899”. rodzaj munduru/formacja — do potwierdzenia (mundur austro-węgierski z zimowym płaszczem/pelisą).

więcejzwiń

DZF:8:55 · fotografia gabinetowa

↻Odwrocie

żołnierz austro-węgierski z szablą

E. Kleinberger, Zakład Fotograficzny, Kraków, ul. Rakowicka·ok. 1900–1914

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu E. Kleinbergera (ul. Rakowicka). Całopostaciowy portret młodego żołnierza armii austro-węgierskiej w polowej czapce, jasnej bluzie mundurowej ze sznurem na piersi, bryczesach i wysokich butach, z płaszczem zarzuconym na ramiona i szablą kawaleryjską w dłoni. Rewers ozdobny (zielony) z godłem cesarskim: „E. Kleinberger, Zakład Fotograficzny, Kraków, ul. Rakowicka; Płyty przechowuje się w celu dalszych zamówień”. Osoba niezidentyfikowana; formacja do potwierdzenia.

więcejzwiń

DZF:8:2 · fotografia gabinetowa

↻Odwrocie

portret mężczyzny w binoklach

Tadeusz Jabłoński, Zakład Art.-Fotograficzny, Kraków, ul. Franciszkańska L. 4·ok. 1900–1910

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu Tadeusza Jabłońskiego (ul. Franciszkańska L. 4). Popiersiowy portret mężczyzny w binoklach i z podkręconym wąsem, w ciemnej marynarce i wzorzystym krawacie. Rewers ozdobny: „Tadeusz Jabłoński, Zakład Art.-Fotograficzny, ul. Franciszkańska L. 4, Kraków; Płyty przechowuje się dla dalszych zamówień; Naśladownictwo zastrzeżone” (litografia Bernhard Wachtl, Wien). Ołówkowe dopiski: wymiary „6,5×10,4”, „No”, „20.-”. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:7 · fotografia gabinetowa

↻Odwrocie

portret łysiejącego mężczyzny z wąsem

B. Henner, C. i K. Nadworny Fotograf·ok. 1900–1910

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu B. Hennera (C. i K. Nadworny Fotograf, ul. Szewska 27). Popiersiowy portret łysiejącego mężczyzny z bujnym wąsem, w ciemnej marynarce na wzorzystej kamizelce z dewizką. Awers ze złoceniem „B. Henner, Kraków”. Rewers ozdobny (niebieski) z cesarskim dwugłowym orłem i medalami wystawowymi: „C. i K. Nadworny Fotograf / k.u.k. Hof-Photograph, B. Henner, Kraków, ul. Szewska 27; Płyty przechowuje się dla dalszych zamówień i powiększeń” (litogr. Bernhard Wachtl, Wien). Zakład Hennera — nadworny fotograf cesarsko-królewski. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:14 · fotografia gabinetowa

↻Odwrocie

całopostaciowy portret młodego mężczyzny, wizytówka (CDV)

Franciszek Kryjak, Zakład Artystyczno-Fotograficzny, Kraków, ul. Dominikańska L. 3·ok. 1900

Wizytówka (CDV) z krakowskiego zakładu Franciszka Kryjaka (ul. Dominikańska L. 3). Całopostaciowy portret młodego mężczyzny w długim surducie, przy stoliku z książką. Awers ze srebrzeniem „Fr. Kryjak, Kraków”. Rewers secesyjny (zielony) z motywem wodnym: „Franciszek Kryjak, Zakład Artystyczno-Fotograficzny w Krakowie, ul. Dominikańska L. 3; Klisze przechowuje się celem dalszych zamówień”. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:29 · wizytówka (carte de visite, CDV)

↻Odwrocie

portret mężczyzny (Stanisław Borkiewicz)

Franciszek Kryjak, Zakład Artystyczno-Fotograficzny, Kraków, ul. Dominikańska L. 3·ok. 1900–1910

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu Franciszka Kryjaka (ul. Dominikańska L. 3). Popiersiowy portret mężczyzny z sumiastym wąsem. Awers ze srebrzeniem „Fr. Kryjak, Kraków”. Rewers secesyjny (zielony) z sygnaturą Kryjaka. Na rewersie odręcznie „Stanisław Borkiewicz” oraz ołówkiem „Staś Borkiewicz” (model).

więcejzwiń

DZF:8:31 · fotografia gabinetowa

↻Odwrocie

portret młodego mężczyzny w kraciastym garniturze (mniejszy format, ok. 1900–1918)

Franciszek Kryjak, Zakład Artystyczno-Fotograficzny, Kraków, ul. Dominikańska 3·ok. 1900–1918

Fotografia z krakowskiego zakładu Franciszka Kryjaka (Zakład Artystyczno-Fotograficzny, ul. Dominikańska 3). Popiersiowy portret młodego mężczyzny z wąsem, w kraciastym garniturze i luźno wiązanej muszce. Rewers z secesyjną winietą (uskrzydlona alegoria fotografii z aparatem, kwiaty, putto): „Zakład Artystyczno-Fotograficzny Franciszek Kryjak w Krakowie, ul. Dominikańska L.3. Klisze przechowuje się celem dalszych zamówień” — wariant bez numeru telefonu; ołówkowy dopisek z prawej strony (miejscowość? — do potwierdzenia). Kryjak prowadził zakład przy Dominikańskiej 3 od początku XX w. do lat 20. Ten sam model i najpewniej ta sama sesja/negatyw co DZF:8:34 (tam w formacie gabinetowym). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:33 · fotografia (mniejszy format / karta wizytowa)

↻Odwrocie

żołnierz austro-węgierski z szablą (fotografia gabinetowa, ok. 1900–1914)

E. Kleinberger, Zakład Fotograficzny, Kraków, ul. Rakowicka·ok. 1900–1914

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu E. Kleinbergera (ul. Rakowicka). Całopostaciowy portret żołnierza armii austro-węgierskiej w polowej czapce i bluzie mundurowej, z szablą opartą ostrzem o podłoże; malowane tło atelier z murkiem ceglanym i płotkiem. Rewers ozdobny (zielony) z koroną i godłem cesarskim: „E. Kleinberger, Zakład Fotograficzny, Kraków, ul. Rakowicka; Płyty przechowuje się w celu dalszych zamówień” (druk „W. Kleinberg, Kraków”) — identyczny jak w DZF:8:37. Osoba niezidentyfikowana; formacja do potwierdzenia.

więcejzwiń

DZF:8:38 · fotografia gabinetowa

↻Odwrocie

mężczyzna w mundurze austro-węgierskim z szablą (fotografia gabinetowa, datowana 15 II 1904)

M. Kremski, Fotograf, Kraków, ul. Karmelicka 15·15 II 1904

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu M. Kremskiego (ul. Karmelicka 15). Całopostaciowy portret mężczyzny w ciemnym mundurze austro-węgierskim: stójka z gwiazdkami na kołnierzu, lewa dłoń na kepi (z rozetą) na stoliku, w prawej szabla z temblakiem. Zielony druk awersu „M. Kremski Kraków” z herbem. Rewers zielony: „M. Kremski, Fotograf w Krakowie, ul. Karmelicka 15; Płyty przechowuje się w celu dalszych zamówień i powiększeń” (druk „L.E. & Co. Wien”), z odręczną dedykacją atramentem (pismo niemieckie — do potwierdzenia) i datą 15/II 04. Osoba niezidentyfikowana; formacja/ranga do potwierdzenia (mundur austro-węgierski — możliwa służba mundurowa/urzędnik).

więcejzwiń

DZF:8:35 · fotografia gabinetowa

↻Odwrocie

dziewczynka w stroju do Pierwszej Komunii

B. Henner, C. i K. Nadworny Fotograf·ok. 1905–1912

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu B. Hennera (C. i K. Nadworny Fotograf, ul. Szewska 27). Całopostaciowy portret dziewczynki w białej komunijnej sukience z wiankiem i kokardami, z gromnicą, w bogato zaaranżowanym wnętrzu atelier (świeczniki, klęcznik). Awers ze złoceniem „B. Henner, Kraków”. Rewers ozdobny (niebieski) z cesarskim dwugłowym orłem i medalami wystawowymi: „C. i K. Nadworny Fotograf / k.u.k. Hof-Photograph, B. Henner, Kraków, ul. Szewska 27; Płyty przechowuje się dla dalszych zamówień i powiększeń” (litogr. Bernhard Wachtl, Wien). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:15 · fotografia gabinetowa

↻Odwrocie

elegancka kobieta w futrze i kapeluszu z woalką

B. Henner, C. i K. Nadworny Fotograf·ok. 1905–1912

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu B. Hennera (C. i K. Nadworny Fotograf, ul. Szewska 27). Trzy-czwarte portret eleganckiej kobiety w futrze z dużym kołnierzem i ozdobnym kapeluszu z woalką. Awers ze złoceniem „B. Henner, Kraków”. Rewers ozdobny (zielony) z cesarskim dwugłowym orłem i medalami wystawowymi: „C. i K. Nadworny Fotograf / k.u.k. Hof-Photograph, B. Henner, Kraków, ul. Szewska 27; Płyty przechowuje się dla dalszych zamówień i powiększeń” (litogr. Bernhard Wachtl, Wien). Efektowny portret modowy z prestiżowego zakładu. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:16 · fotografia gabinetowa

↻Odwrocie

portret młodego duchownego w sutannie

B. Henner, C. i K. Nadworny Fotograf·ok. 1905–1915

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu B. Hennera (C. i K. Nadworny Fotograf, ul. Szewska 27). Popiersiowy portret młodego duchownego w okularach, w czarnej sutannie z rzędem guzików i koloratce. Awers ze złoceniem „B. Henner, ces. i król. nadw. fotograf, Kraków, Szewska 27”. Rewers ozdobny (niebieski) z cesarskim dwugłowym orłem i medalami wystawowymi: „C. i K. Nadworny Fotograf / k.u.k. Hof-Photograph, B. Henner, Kraków, ul. Szewska 27; Płyty przechowuje się dla dalszych zamówień i powiększeń” (litogr. Bernhard Wachtl, Wien). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:18 · fotografia gabinetowa

↻Odwrocie

portret młodego mężczyzny

Franciszek Kryjak, Zakład Artystyczno-Fotograficzny, Kraków, ul. Dominikańska L. 3·ok. 1905–1915

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu Franciszka Kryjaka (ul. Dominikańska L. 3, tel. 1406). Popiersiowy portret młodego mężczyzny w garniturze i krawacie w paski. Awers ze srebrzeniem „Fr. Kryjak, Kraków”. Rewers ozdobny (szary) z godłem i sygnaturą „Zakład Art. Fotograficzny Franciszka Kryjaka … w Krakowie, ul. Dominikańska L. 3”. Na rewersie ołówkowe nazwisko — nieczytelne (do potwierdzenia). Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:32 · fotografia gabinetowa

↻Odwrocie

portret młodego mężczyzny w kraciastym garniturze (fotografia gabinetowa, ok. 1905–1918)

Franciszek Kryjak, Zakład Artystyczno-Fotograficzny, Kraków, ul. Dominikańska 3·ok. 1905–1918

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu Franciszka Kryjaka (ul. Dominikańska 3). Popiersiowy portret tego samego młodego mężczyzny co na DZF:8:33 — najpewniej ta sama sesja/negatyw, wykonana w dwóch formatach. Awers na ciemnym kartonie ze srebrzonym podpisem „Fr. Kryjak [monogram] Kraków”. Rewers z secesyjną winietą Kryjaka, w tym wariancie z dopiskiem „Telefon Nr 806”, co wskazuje na późniejsze wydanie kartonu. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:34 · fotografia gabinetowa

↻Odwrocie

portret siedzącego mężczyzny z podkręconym wąsem (fotografia gabinetowa, ok. 1905–1912)

J. Sebald, Kraków·ok. 1905–1912

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu J. Sebalda. Portret siedzącego starszego mężczyzny z podkręconym wąsem, w trzyczęściowym garniturze z dewizką i sygnetem, w rzeźbionym fotelu, z dłonią wspartą pod brodą. Awers ze złoconym podpisem „J. Sebald Kraków” i wytłaczaną tarczą herbową; rewers czysty, bez nadruku (sygnatura wyłącznie na awersie). Zakład Sebalda mieścił się w dawnym atelier Walerego Rzewuskiego. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:41 · fotografia gabinetowa

↻Odwrocie

portret kobiety w boa (fotografia gabinetowa, ok. 1905–1912)

Tadeusz Jabłoński, Kraków, ul. Franciszkańska 1·ok. 1905–1912

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu Tadeusza Jabłońskiego (ul. Franciszkańska 1). Miękko rysowany, piktorialny portret młodej kobiety w koronkowej bluzce i puszystym boa z piór. Awers z wytłaczaną plakietką „T. Jabłoński Kraków”. Rewers z secesyjną winietą „Dyplom honorowy — Tadeusz Jabłoński, Kraków, ulica Franciszkańska 1, Telefon 614” (druk „Leop. Loebenstein, Wien”). Wcześniej Jabłoński pracował przy Franciszkańskiej 4 (1896–1902); adres nr 1 z telefonem wskazuje na okres późniejszy. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:51 · fotografia gabinetowa

↻Odwrocie

żołnierz austro-węgierski z bagnetem (fotografia gabinetowa, ok. 1908–1914)

E. Kleinberger, Zakład Fotograficzny, Kraków, ul. Rakowicka·ok. 1908–1914

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu E. Kleinbergera (ul. Rakowicka). Całopostaciowy portret żołnierza armii austro-węgierskiej w polowej czapce i jednorzędowej bluzie mundurowej, z medalem/zawieszką na piersi i odznaką, dłoń na rękojeści bagnetu. Rewers ozdobny (zielony) z koroną i godłem cesarskim: „E. Kleinberger, Zakład Fotograficzny, Kraków, ul. Rakowicka; Płyty przechowuje się w celu dalszych zamówień” (druk „W. Kleinberg, Kraków”). Osoba niezidentyfikowana; formacja i odznaczenie do potwierdzenia.

więcejzwiń

DZF:8:37 · fotografia gabinetowa

↻Odwrocie

portret młodej kobiety (Marya Kruśnicka, ur. 1891)

Zakład Art. Fotograficzny Józefa Sebalda, Kraków, ul. Batorego 12·ok. 1909–1912

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu Józefa Sebalda (ul. Batorego 12). Popiersiowy portret młodej kobiety z bujną edwardiańską fryzurą, w białej bluzce z wysokim kołnierzem i broszką. Awers z wytłaczaną tarczą i czerwonym, złoconym podpisem „J. Sebald Kraków” oraz fioletowym podpisem odręcznym. Rewers z secesyjną winietą (widok gmachu) „Zakład Art. Fotograficzny Józefa Sebalda, Kraków, ul. Batorego 12” oraz odręcznym wpisem atramentem: „Marya Kruśnicka, ur. w. 1891” (odczyt nazwiska do potwierdzenia). Osoba zidentyfikowana (nazwisko na rewersie).

więcejzwiń

DZF:8:43 · fotografia gabinetowa

↻Odwrocie

podwójny portret mężczyzny i młodej kobiety

B. Henner, C. i K. Nadworny Fotograf·ok. 1910–1914

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu B. Hennera (C. i K. Nadworny Fotograf, ul. Szewska 27). Podwójny portret mężczyzny i młodej kobiety przy secesyjnym stoliku z książką i kwiatami. Awers ze złoceniem „B. Henner, Kraków, Szewska 27”. Rewers ozdobny (zielony) z cesarskim orłem i medalami wystawowymi Hennera; „Płyty przechowuje się dla dalszych zamówień i powiększeń”. Prestiżowy zakład. Osoby niezidentyfikowane.

więcejzwiń

DZF:8:22 · fotografia gabinetowa

tylko awers

dziewczynka czytająca książkę

Kuczyński i Gürtler, Kraków, Pałac Spiski·prawdopodobnie lata 1910–1925

Dziewczynka w jasnej sukience, zaczytana w otwartej książce — ujęcie rodzajowe, nie sztywny portret, co w atelier tamtych lat było wyborem, a nie przypadkiem. Odbitka na dużym kremowym passe-partout, sygnowana na czerwono: „Kuczyński i Gürtler, Kraków, Pałac Spiski” — renomowany zakład przy Rynku Głównym. Osoby nie znamy. Mamy zeskanowany wyłącznie awers, bo rewers jest przyklejony w montażu.

więcejzwiń

DZF:8:23 · fotografia na passe-partout (odbitka naklejana)

tylko awers

małe dziecko w białej sukience

Kuczyński i Gürtler, Kraków, Pałac Spiski·ok. 1910

Portret małego dziecka w białej sukience z falbanami i wysokich bucikach, na tle kotary — z tego samego krakowskiego zakładu Kuczyński i Gürtler w Pałacu Spiskim co karta obok. Ołówkowa data „1910” jest jedyną wskazówką chronologiczną, jaką ta odbitka niesie. Osoby nie znamy; dostępny wyłącznie awers, rewers pozostaje w montażu.

więcejzwiń

DZF:8:24 · fotografia na passe-partout (odbitka naklejana)

↻Odwrocie

żołnierz austro-węgierski w zimowym płaszczu z szamerunkiem

B. Henner, C. i K. Nadworny Fotograf·ok. 1914–1916

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu B. Hennera (C. i K. Nadworny Fotograf, ul. Szewska 27). Całopostaciowy portret wojskowego w polowej czapce i zimowym płaszczu z futrzanym kołnierzem i oliwkowym szamerunkiem (pętlice), w bryczesach i wysokich butach, na tle leśnej dekoracji. Awers ze ślepym tłokiem/sygnaturą „B. Henner, Kraków”. Rewers ozdobny (zielony) z cesarskim orłem. Osoba niezidentyfikowana; formacja do potwierdzenia.

więcejzwiń

DZF:8:21 · fotografia gabinetowa (format panelowy)

↻Odwrocie

karta tożsamości c.k. Kolei Państwowych ze zdjęciem kobiety, datowana 3 XI 1914

Tadeusz Jabłoński, Kraków·3 XI 1914

Karta tożsamości c.k. austriackich Kolei Państwowych (k.k. österr. Staatsbahnen) ze zdjęciem wykonanym w krakowskim zakładzie Tadeusza Jabłońskiego. Awers: popiersiowy portret młodej kobiety, opatrzony wytłaczanymi suchymi pieczęciami c.k. Dyrekcji Kolei w Krakowie (uwierzytelnienie). Rewers: drukowany, niemieckojęzyczny formularz „Identitätskarte der k.k. österr. Staatsbahnen”, wypełniony odręcznie dla „Frau … Kohl(?)” jako żony pracownika kolei (Gattin des …), z datą 3 listopada 1914, czerwonym stemplem „Der k.k. Staatsbahn-Direktor” i podpisem oraz fioletowymi skreśleniami unieważniającymi. Dokument urzędowy z okresu I wojny światowej (K.u.K.); nazwisko i szczegóły do potwierdzenia.

więcejzwiń

DZF:8:52 · urzędowa karta tożsamości ze zdjęciem (fotografia gabinetowa użyta jako zdjęcie legitymacyjne)

↻Odwrocie

Cegielnia w Rybitwach po wysadzeniu komina

wydawca nieustalony; proweniencja Heeresmuseum Wien·1914–1918

Zamiast widoku dla turysty — dokumentacja zniszczeń: cegielnia w Rybitwach po wysadzeniu komina, rumowisko belek, porzucone wozy i maszyny. O pochodzeniu odbitki przesądza rewers — stempel inwentarza fotograficznego Heeresmuseum Wien i żółta nalepka „RYBITWY (PODGÓRZE) KRAKÓW”. Zdjęcie z lat wojny, dokładnej daty katalog nie ustala.

więcejzwiń

PT:6:32 · fotografia dokumentacyjna (militaria / zniszczenia wojenne, przemysł – cegielnia), proweniencja muzealna, nieobiegowa

↻Odwrocie

żołnierz austro-węgierski (I wojna światowa)

B. Henner, C. i K. Nadworny Fotograf·1916

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu B. Hennera (C. i K. Nadworny Fotograf, ul. Szewska 27). Całopostaciowy portret żołnierza armii austro-węgierskiej w polowej czapce i bluzie mundurowej, z pasem i bagnetem, przy stoliku. Awers ze ślepym tłokiem/sygnaturą „B. Henner, Kraków”. Rewers ozdobny (zielony) z cesarskim orłem oraz obszernym odręcznym wpisem (list/dedykacja) datowanym 1916. Osoba niezidentyfikowana; formacja do potwierdzenia.

więcejzwiń

DZF:8:19 · fotografia gabinetowa (format panelowy)

↻Odwrocie

portret młodego mężczyzny z dedykacją

Zakład „Marya”, Kraków, ul. Szewska 20·1917

Fotografia gabinetowa z krakowskiego zakładu „Marya” (ul. Szewska 20). Popiersiowy portret młodego mężczyzny; odbitka niestety silnie zdegradowana (zsrebrzenie, niebieskawy nalot, zacieki). Rewers z obszerną odręczną dedykacją atramentem, datowaną „Kraków 8/I 1917”, skierowaną do „Michała” („kochanemu koledze i przyjacielowi na pamiątkę wspólnych chwil na klinice…”), podpisaną „…Ellmann de Halband” (odczyt do potwierdzenia).

więcejzwiń

DZF:8:27 · fotografia gabinetowa

↻Odwrocie

portret młodego mężczyzny

Atelier „Adela”, Zakład Nowoczesnej Fotografii, Kraków·1925

Fotografia gabinetowa z krakowskiego „Atelier Adela” (Zakład Nowoczesnej Fotografii; Grand Prix Paris 1908; Plac Szczepański 2 / ul. Grodzka 49). Popiersiowy portret młodego mężczyzny w garniturze i krawacie w paski. Rewers ozdobny (brązowy) z medalami i sygnaturą „Adela”; obszerna odręczna dedykacja atramentem, datowana „…lutego 1925” (podpis i treść nieczytelne, do potwierdzenia). Datowana fotografia międzywojenna. Osoba niezidentyfikowana.

więcejzwiń

DZF:8:17 · fotografia gabinetowa

↻Odwrocie

Konny Jagiełło przed Barbakanem

Atelier St. Kolowcy, Kraków·lata 30. XX w.

To nie druk, lecz odbitka na papierze fotograficznym z ząbkowaną krawędzią, z fioletową pieczątką atelier „Kolowca Stanisław, art. fotograf, Kraków, Smoleńsk 9”. Jagiełło stoi jeszcze na cokole, za nim Barbakan, po prawej wieża Mariacka. Pomnik zburzono w 1939 i odbudowano dopiero w 1976, więc odbitka jest niewątpliwie przedwojenna.

więcejzwiń

PT:4:68 · fotografia (odbitka atelierowa cz-b), nieobiegowa