Kraków · pocztówki i historia

Bramy, Mury i Planty Krakowskie

Zielony pierścień i średniowieczne fortyfikacje w obrazie pocztówkowym

Krakowskie Planty, założone w latach 1820–1830 w miejscu wyburzonych murów obronnych i fosy, to jedna z najpiękniejszych przestrzeni parkowych w Europie. Karty niżej rejestrują zderzenie średniowiecznej architektury obronnej — Barbakanu, Bramy Floriańskiej i klasztoru na Zwierzyńcu — z bujną, urządzoną zielenią miejską.

Barbakan i Brama Floriańska — reklamówka mydła Schicht

PT:3:79

Datowanie: Nagłówek „Correspondenz-Karte” na rewersie wskazuje na przełom wieków.
Awers: Autotypia Barbakanu i Bramy Floriańskiej, podpis niemiecki „Krakau. Rondell und Florianer Thor.”, pod widokiem hasło reklamowe „Schicht's Bleich-Seife” (mydło wybielające).
Rewers: Karta czysta, nigdy nieobiegowa — dołączana jako bezpłatny upominek reklamowy do produktów firmy.
Historia i kontekst: Czeski koncern Schichta (późniejszy współtwórca Unileveru) dołączał do paczek z mydłem darmowe, krajoznawcze pocztówki z całego świata jako element budowania prestiżu marki.

Klasztor Norbertanek na Zwierzyńcu, nad Wisłą

PT:3:14

Datowanie: Odręczna korespondencja z pełną datą dzienną „31.3.99” na awersie.
Awers: Winietowy światłodruk klasztoru sióstr Norbertanek nad zakolem Wisły. Nadawca dopisał po niemiecku, wprost na ilustracji: „Lieber Emil!”.
Rewers: Niepodzielony, znaczek austriacki 2 krajcary. Adresat: Emil Winkelmann, Neutitschein (niemiecka nazwa Nowego Jiczyna na Morawach). Datownik nadawczy „Krakau” na znaczku.
Historia i kontekst: Zwierzyniec pod koniec XIX wieku był jeszcze podkrakowską wsią, słynącą z flisactwa i tradycji religijnych — włączono go do granic Krakowa dopiero w 1910 roku.

Kościół Mariacki — pozdrowienia do Pragi, marzec 1902

PT:3:74

Datowanie: Niebieski stempel odbiorczy „K.K.1 × PRAG” z datą 17 marca 1902.
Awers: Barwna, tonowana litografia w okrągłej winiecie: kościół Mariacki, z tytułem „Kraków.” u góry i podpisem „Kóściół N. Maryi Panny” na dole. Na pierwszym planie dorożka konna i latarnia uliczna, nieliczni przechodnie. Po lewej stronie pionowy napis „Wydawnictwo Księgarni D. E. Friedleina w Krakowie”.
Rewers: Nagłówek trójjęzyczny: „Correspondenz-Karte / Karta korespondencyjna / Карта кореспонденційна” — wzorzec typowy dla wydań Friedleina (patrz karty :52 i :56). Znaczek austriacki 5 halerzy z godłem cesarskim. Adres zapisany drobnym, trudno czytelnym pismem.
Historia i kontekst: Księgarnia D. E. Friedleina konsekwentnie wydawała pocztówki z trójjęzycznym, galicyjskim nagłówkiem — ta karta pokazuje kościół Mariacki w tej samej stylistyce co jej widoki Sukiennic i wieży ratuszowej.