Rzeszów · pocztówki i historia

Kobieta za aparatem i zakład „Rembrandt”

Z.J. Staszczakówna i „Rembrandt” B. Bressnera, ok. 1910–1924

Obok Zajączkowskiego i Spritzera w Rzeszowie działały jeszcze inne zakłady. Dwie karty w tym zbiorze reprezentują je obie: rzadki ślad kobiety samodzielnie prowadzącej atelier fotograficzne — Z.J. Staszczakówny, reklamującej się jako zakład „vis-à-vis Plebanji” — oraz żydowski salon „Rembrandt” Bressnera przy ulicy Kościuszki.

Portret Bronisława — zakład Z.J. Staszczakówny

DZF:5:19

Datowanie: Sierpień 1924 roku — data odręczna na rewersie.
Awers: Popiersiowy portret młodego mężczyzny o imieniu Bronisław, w jasnej marynarce, białej koszuli i muszce w paski, z wyretuszowanym, jasnym tłem.
Rewers: Odbitka na fabrycznym papierze pocztówkowym. Fioletowy stempel własny: „Zakład fotograficzny Z. J. Staszczakówny, Rzeszów, vis-à-vis Plebanji” oraz odręczny zapis: „Bronisław … Rzeszów w sierpniu 1924”.
Historia i kontekst: Samodzielne prowadzenie zakładu fotograficznego przez kobietę w międzywojennym Rzeszowie wymagało nie tylko zmysłu artystycznego, ale i wiedzy chemicznej — przygotowywania odczynników i wywoływania płyt — a do tego zmysłu biznesowego w trudnych latach powojennej inflacji. Nazwisko Staszczakówny to jeden z niewielu śladów kobiecej przedsiębiorczości w rzeszowskiej fotografii tego okresu, jakie zachowały się w tym zbiorze.

Chłopiec w mundurku — zakład „Rembrandt”

DZF:5:1

Datowanie: Ok. 1910–1925.
Awers: Popiersiowy portret chłopca o krótko strzyżonych włosach, w ciemnym, dwurzędowym mundurku szkolnym z wysoką stójką, jasnymi wypustkami i patką na kołnierzu. Nadruk: „REMBRANDT — RZESZÓW”.
Rewers: Ozdobny rewers: „Zakład art. fotograficzny Rembrandt, Rzeszów, ul. Kościuszki. Klisze przechowują się”.
Historia i kontekst: Mundurek ze stójką i naszywką sugeruje ucznia jednej z rzeszowskich szkół średnich — dokładnej placówki nie da się jednak dziś jednoznacznie ustalić z samego zdjęcia. Salon „Rembrandt”, prowadzony przez B. Bressnera, specjalizował się właśnie w takich portretach szkolnych i rodzinnych, obok Zajączkowskiego, Spritzera i Staszczakówny współtworząc pełniejszy obraz rzeszowskiego rynku fotograficznego niż sam tylko zakład Janusza.